ارزیابی تأثیر عملیات مکانیکی بر پهنه‌بندی خصوصیات هیدرودینامیکی سیل

نویسندگان

1 . استادیار، گروه منابع طبیعی، دانشگاه ملایر، ایران

2 دانشیار، گروه منابع طبیعی، دانشگاه ملایر، ایران

3 مربی، گروه منابع طبیعی، دانشگاه ملایر، ایران

4 مربی، گروه آبیاری و زهکشی، دانشگاه بوعلی سینا، ایران

5 مربی، گروه منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، ایران

doi
10.22059/ije.2015.57294
چکیده

سیل یکی از بلایای طبیعی است که به خودی خود به‌وجود نمی‏آید، بلکه اغلب، چگونگی تغییر کاربری اراضی موجب بروز آن می‏شود و هرساله خسارت‌های جانی و مالی فراوانی ‌ایجاد می‌کند. در این مطالعه در حوضة گنبدچای برای بررسی تأثیر عملیات مکانیکی آبخیزداری بر پهنه‌بندی سیل، ابتدا با استفاده از روش فازی‌سازی و AHP و ترکیب چهار نقشۀ شیب، ارتفاع، کاربری اراضی و نفوذپذیری نقشۀ پایه تهیه شد و در قدم بعدی با تعیین جانمایی عملیات مکانیکی و تفکیک‌بندی این عملیات بر اساس ارتفاع سدها و تعیین دامنۀ تأثیر هر یک از این عملیات مکانیکی با استفاده از خطوط تراز ارتفاعی، نقشۀ مربوط به دامنۀ تأثیر عملیات آبخیزداری تهیه شد. در‌نهایت با تلفیق نقشۀ مربوط به دامنۀ تأثیر عملیات آبخیزداری با نقشۀ پایه به بررسی پهنه‌بندی سیل در منطقۀ ‌مطالعه‌شده پرداخته شد. نتایج گرچه تأثیر مثبت حدود‌ 9 درصدی عملیات آبخیزداری را بر کاهش خطرات ناشی از سیل نشان می‌دهد، این نتایج در صورت پراکنده بودن مناسب این عملیات و تعداد کافی می‌توانست تأثیر بیشتری از خود نشان دهد. ‌