تأثیر ظرفیت‌های مختلف پرورش مرغداری ‏ها، نظام مدیریت و فصول مختلف بر قیمت تمام‏ شدة مرغ زنده در استان فارس

نویسندگان

1 مربی پژوهشی بخش تحقیقات اقتصادی، اجتماعی و ترویجی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران

doi
10.30490/aead.2023.355052.1360
چکیده

با توجه به سهم قابل توجه گوشت مرغ در سبد غذایی خانوارها، قیمت تمام‏ شده و تغییرات آن برای مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان دارای اهمیت مالی است. در پژوهش حاضر، بر اساس بودجه فعالیت واحدهای مرغداری در استان فارس، قیمت تمام‏ شده مرغ زنده در ظرفیت­های مختلف، فصول و انواع نظام­های مکانیزاسیون محاسبه و تغییرات آن بررسی شد. همچنین، شاخص‌های سهم هزینه نهاده، اندازه بهینه تولید و نیز کشش‌های خودقیمتی و متقاطع با برآورد تابع هزینه محاسبه شدند. داده‌های مورد استفاده از 88 واحد مرغداری گوشتی به روش نمونه‌گیری تصادفی جمع‌آوری شد. نتایج مطالعه نشان داد که، قیمت تمام‏ شده مرغ زنده در فصل زمستان نسبت به سایر فصول بالاتر بوده و کاهش میانگین قیمت گوشت مرغ با افزایش ظرفیت­های تولیدی حاکی از آن است که هرچه ظرفیت مزرعه کوچک­تر باشد، تولید غیراقتصادی ­تر می‏شود و به‌کارگیری فناوری پیشرفته ‏تر در واحدهای مرغداری به افزایش هزینه‌های ثابت و قیمت تمام ‏شده محصول می ‏انجامد؛ مقدار کشش هزینه نسبت به تولید به ‏طور میانگین در حدود 876/0 بوده و از این ‏رو، تولید مرغ گوشتی در استان فارس دارای بازده صعودی نسبت به مقیاس است. همچنین، با محاسبه کشش­های خود قیمتی، مشخص شد که تقاضای نهاده­ ها نسبت به تغییرات قیمت کشش ­ناپذیر بوده و مقادیر به‌دست ‏آمده از کشش جانشینی موریشما حاکی از قدرت انتخاب بسیار محدود صنعت مرغداری استان در جانشین کردن عوامل تولید با یکدیگر است. بنابراین، با توجه به پایین بودن قیمت تمام ‏شده در مرغداری‌های با ظرفیت بالاتر و صعودی بودن بازده نسبت به مقیاس، برنامه‌ریزی در راستای توسعه واحدهایی با مقیاس­های بالاتر تولید ضرورت دارد.