بررسی رفتار مصرفی کالاهای اساسی بخش کشاورزی با لحاظ متغیرهای اجتماعی خانوار

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 نویسندة مسئول و دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

4 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

doi
10.30490/aead.2023.357971.1424
چکیده

وجود نوسان‏های قیمتی و کاهش تولید در بخش کشاورزی امکان به خطر افتادن امنیت غذایی و سلامت جامعه و نارضایتی عمومی را دوچندان می­کند؛ از این­ رو، تنظیم بازار این محصولات از مهم‏ترین دغدغه­ های سیاستگذاران بخش کشاورزی است. این مهم زمانی میسر خواهد بود که سیاست­گذار، عوامل مؤثر بر تقاضا و حساسیت قیمتی خانوارها را به ‏خوبی درک کند. در پژوهش حاضر، به‏ منظور تخمین تقاضا، ضمن لحاظ متغیرهای جمعیت ‏شناختی، از یک نظام تقاضای تقریباً ایده ­آل با شاخص قیمت غیرخطی ترانسلوگ و رهیافت حداکثر آنتروپی تعمیم­ یافته استفاده شد. نتایج نشان داد که با افزایش بعد خانوار، مصرف برنج و غلات، تخم مرغ، روغن و شیر توسط خانوارها افزایش می­یابد. همچنین، کشش­های غیرجبرانی نشان دادند که تمامی کالاهای مورد بررسی در پژوهش حاضر، با توجه به ماهیت راهبردی آنها، کم­کشش و البته، کالای ضروری به‏ شمار میروند؛ کمترین کشش مربوط به گروه برنج و غلات و بیشترین کشش مربوط به گروه گوشت قرمز است. با توجه به ضروری بودن گروه کالاهای مورد بررسی، داشتن چشم ­انداز بلندمدت برای تأمین کالاهایی مثل برنج و غلات و انواع گوشت که مهم‏ترین منابع کسب کالری و پروتئین محسوب می‏شوند، باید در دستور کار سیاستگذران قرار گیرد، به‏ گونه ­ای که تولیدکنندگان در برابر نوسان‏های ناگهانی بازار محافظت شوند.