ارائه شاخص ترکیبی ارزیابی بانکداری اسلامی: مطالعه موردی بانکهای ایران
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی و مدیر گروه پژوهشی آمارهای اقتصادی در پژوهشکده آمار
doi
چکیده
بعد از انقلاب اسلامیتحقق بانکداری اسلامی در سیستم بانکی کشور یکی از موضوعات مهم در حوزه بانکی کشور بوده است. اهداف بانکداری اسلامی را میتوان به دو بخش یکی رعایت موازین فقهی اسلام و دیگری دستیابی به اهداف نظام اقتصاد اسلامی تقسیمبندی کرد. هدف این تحقیق اولاً، طراحی شاخصهای بانکداری اسلامی؛ ثانیاً، بررسی میزان تحقق آنها در نظام بانکی ایران است. این پژوهش که یک مطالعه کاربردی و پیمایشی است، به منظور ارائه چارچوبی برای وزندهی و رتبهبندی مصادیق بانکداری اسلامی در نظام بانکی کشور انجام شده است و از طریق طراحی دو نوع پرسشنامه و استفاده از روش تحلیل سلسلهمراتبی به دنبال پاسخ به میزان تحقق بانکداری اسلامی در نظام بانکی کشور بوده است. پرسشنامه اول که از نوع مقایسات زوجی است، جهت وزندهی معیارهای بانکداری اسلامی، در بین نخبگان، پژوهشگران و فعالان عرصه بانکداری کشور توزیع شده است و پرسشنامه دوم نیز جهت بررسی عملکرد بانکهای دولتی، نیمهدولتی و خصوصی از منظر شاخصهای بانکداری اسلامی، در بین مدیران و کارکنان بانکهاییکه به روش نمونهگیری طبقهای تصادفی، انتخاب شدهاند، توزیع شده است. نتایج حاصل از این تحقیق نشان میدهد که بانکهای دولتی، نیمهدولتی و خصوصی به لحاظ اجرای شاخصهای بانکداری اسلامی به ترتیب در رتبه اول تا سوم قرار دارند. درمجموع بر اساس نتایج بهدستآمده، عملکرد نظام بانکی کشور در اجرای بانکداری اسلامی چندان مناسب و قابل قبول نبوده که در این مقاله راهکارهایی برای بهبود آن نیز ارائه شده است.