تحلیل فقهی کارکردهای پولهای رمزنگاری شده (مورد مطالعه بیت کوین)
نویسندگان
1 دانشگاه امام صادق علیه السلام
2 دانشیار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
3 مدیرعامل هلدینگ غدیر و هیئت علمی دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق(ع)
doi
چکیده
از سال 2009 شکل نوینی از پول در عرصه اقتصاد دنیا تحت عنوان «پول رمزنگاریشده» به وجود آمد. این وسیله مبادله از دسترس سیستم بانکی و بانک مرکزی خارج است و تنها از طریق فضای مجازی منتقل میشود. با فراگیرشدن این نوع پول در رفتارها و روابط اقتصادی، یک تحول جدی در ماهیت و کارکرد اقتصادی پول ایجاد میشود. تغییر در ماهیت و کارکرد اقتصادی ممکن است کارکرد فقهی متفاوتی نسبت به پول بانکی به دنبال داشته باشد؛ بنابراین لازم است دستگاه فقه ماهیت و کارکردهای اقتصادی این پدیده را با دقت شناسایی نماید و احکام مجاز و غیر مجاز بهکارگیری آن را در روابط اقتصادی روشن کند. در پژوهش حاضر ابتدا موضوعشناسی پولهای رمزنگاریشده صورت پذیرفته، سپس ابعاد فقهی موضوع با دو رویکرد فقه فردی و حکومتی و همچنین در دو سطح معامله و معدنکاوی تبیین گشته است. در آخر نیز با استفاده از روش تحقیق اجتهاد چندمرحلهای و نظر خبرگان مالی اسلامی و مراجع عظام تقلید شروط جواز استفاده از پولهای رمزنگاریشده احصا گردیده است. بر این اساس یکی از انواع این پولها (بیتکوین) با شروط تطبیق داده و وجود شبهه «لا ضرر»، استفاده از آن را با اشکال فقهی روبهرو نموده است.
