فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: تربیت شهروندی یکی از مباحث مهم در حوزه مطالعات اجتماعی، سیاسی و علوم تربیتی است. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف شناسایی ابعاد و مولفه‌های تربیت شهروندی دانش‌آموزان ابتدایی انجام شد.مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه اجرا کیفی بود. جامعه پژوهش خبرگان تربیت شهروندی در سال 1398 بودند که طبق اصل اشباع نظری تعداد 22 نفر با روش‌های نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار پژوهش مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با 7 سوال بود که روایی آنها با روش مثلث‌سازی تایید و پایایی آنها با روش ضریب توافق بین دو کدگذار 76/0 بدست آمد. داده‌ها با روش‌های کدگذاری باز، محوری و انتخابی در نرم‌افزار Maxquda تحلیل شدند.یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که تربیت شهروندی دانش‌آموزان ابتدایی دارای 3 بعد، 8 مولفه، 26 زیرمولفه و 124 شاخص بود؛ به‌طوری که ابعاد شامل دانش شهروندی (با 4 مولفه آموزش سیاسی، آموزش اجتماعی، آموزش فرهنگی و آموزش اخلاقی)، مهارت شهروندی (با 2 مولفه مهارت‌های بین‌فردی و مهارت‌های مدنی کلان) و اصول آموزش شهروندی (با 2 مولفه فرآیندهای اجرایی و جامع‌نگری اجتماعی) بودند. بر اساس ابعاد و مولفه‌های شناسایی‌شده، الگوی ابعاد و مولفه‌های تربیت شهروندی دانش‌آموزان ابتدایی طراحی شد.نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج پژوهش حاضر، متخصصان و برنامه‌ریزان آموزش‌وپرورش می‌توانند گام موثری در جهت بهبود تربیت شهروندی دانش‌آموزان ابتدایی از طریق ابعاد و مولفه‌های شناسایی‌شده بردارند.