بررسی اثر توسعهیافتگی کارست بر رفتار هیدروژئولوژیکی چشمههای کارستی استان کرمانشاه
نویسندگان
1 دانشیار، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه ایلام
2 کارشناس ارشد مهندسی آبخیزداری، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور
3 دانشیار دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور
4 دانشجوی دکتری مهندسی آبخیزداری، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور
doi
10.22059/ije.2015.56146چکیده
آبخوانهای کارستی از منابع مهم آب زیرزمینی در استان کرمانشاه بهشمار میروند. پژوهش حاضر بهمنظور بررسی تأثیر توسعهیافتگی آبخوانهای کارستی بر ویژگیهای هیدرولوژیکی چشمههای کارستی صورت گرفته است. مناطق بررسیشده در این تحقیق، دو آبخوان کارستی بیستون-پرآو و کوه پاطاق در استان کرمانشاه است. در منطقة بیستون-پرآو از آمار چشمههای بیستون، برکه و گزنهله، و در منطقة پاطاق از آمار چشمة قرهبلاغ استفاده شد. برای اجرای این پژوهش از آمار ماهانة بارش و آبدهی چشمهها در طی یک دورة بیستساله استفاده شد. برای تعیین توسعهیافتگی یا عدم توسعهیافتگی آبخوانها، ضریب فرود، حجم ذخیرة دینامیک و مساحت حوضة آبگیر برای هر یک از چشمهها محاسبه شد. نتایج محاسبة حجم ذخیرة دینامیک نشان داد که حجم ذخیرۀ چشمة قرهبلاغ در منطقة پاطاق 3/29 میلیون متر مکعب است که از حجم ذخیرۀ چشمههای بیستون، برکه و گزنهله (بهترتیب 55/0، 2/2 و 3/1 میلیون متر مکعب) در منطقة بیستون-پرآو بیشتر است که نشاندهندۀ توسعهیافتگی بیشتر منطقة بیستون-پرآو نسبت به منطقة پاطاق است. براساس نتایج این تحقیق، واکنش هیدرولوژیکی آبخوان منطقة بیستون-پرآو بهعنوان یک کارست توسعهیافته، سریعتر و شدیدتر از آبخوان منطقة پاطاق است.