فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گاما-آمینوبوتیریک اسید (GABA) یک الیسیتور بیوشیمیایی است که می‌تواند به عنوان یک مولکول سیگنال‌دهنده درون‏زا فعالیت کند. امروزه استفاده از GABA به منظور کاهش اثرات تنش‏های محیطی و افزایش تولید مواد موثره در گیاهان متداول شده است. تحقیق حاضر با هدف بررسی تاثیر GABA (صفر، 5/0، 5/1، 3 میلی‌مولار) بر رشد، ویژگی‏های فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی گیاه بادرنجبویه (Melisa officinalis) تحت تنش شوری (صفر، 60 و 120 میلی‏مولار) به صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملا تصادفی در سه تکرار انجام شد. نتایج نشان داد که تنش شوری 120 میلی‏مولار سبب کاهش معنی‏دار صفات مورفولوژیک ارتفاع بوته، وزن تر اندام هوایی و ریشه و میزان رنگیزه‏های فتوسنتزی در گیاه گردید. با کاربرد GABA 3 میلی‏مولار بیشترین مقدار فنول، فلاونوئید کل و فعالیت آنتی‏اکسیدانی که با هم همبستگی مثبت دارند، مشاهده شد. در شرایط افزایش شدت تنش شوری تا 60 میلی‏مولار میزان اسانس گیاه افزایش پیدا کرد، اما با افزایش شدت تنش شوری تا 120 میلی‏مولار، درصد و عملکرد اسانس کاهش یافت. به طور خلاصه، در حالی که بادرنجبویه به تنش شوری حساسیت نشان می‌دهد، محلول‌پاشی GABA به طور موثری اثرات نامطلوب آن را با افزایش رشد و تحریک تولید متابولیت‌های ثانویه ارزشمند کاهش می‌دهد. محلول‌پاشی با 3 میلی‌مولار GABA به عنوان یک استراتژی عملی برای بهبود ظرفیت آنتی‌اکسیدانی و عملکرد اسانس در شرایط شوری متوسط ​​تا 60 میلی‌مولار NaCl توصیه می‌شود و از کشت پایدار این گیاه دارویی در مناطق شور حمایت می‌کند.