آسیبشناسی سپردههای قرضالحسنه در نظام بانکداری بدون ربای ایران
نویسندگان
1 هیات علمی دانشکده اقتصاد تهران
2 فارغ التحصیل کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشگاه تهران
doi
چکیده
تحقق کامل بانکداری اسلامی، غایت مطلوب نظام بانکی ایران است که برکات اقتصادی و اجتماعی فراوانی خواهد داشت. این مهم تنها با تشخیص صحیح معضلات حال و آینده و تصمیمگیری هوشمندانه جهت رفع آنها محقق میشود. در این راستا آسیبشناسی قرضالحسنه یکی از مسائل قابل تأمل و دارای اولویت محسوب میشود. این پژوهش عوامل مؤثر بر کاهش سپردههای قرضالحسنه را به عنوان مسئله اصلی تحقیق، احصا، دستهبندی و اولویتگذاری میکند. بدین منظور چارچوب تحقیق در سه فاز اصلی شامل مطالعه و مصاحبه و تحلیل عوامل، طراحی شده است. در فاز نخست با بررسی پژوهشهای این حوزه، عوامل مؤثر شناسایی و پرسشنامه تحقیق تنظیم شد. در فاز دوم در مصاحبه با خبرگان این دلایل اعتبارسنجی و مهمترین علل کاهش سهم سپردههای قرضالحسنه احصا گشت. در فاز سوم نتایج بهدستآمده با استفاده از روش تحلیل اثرات متقابل (Cross Impact Analysis) و بر اساس نظر خبرگان تحلیل شد و به این ترتیب عوامل پیشران، سیاستی، خطرپذیر، شاخصها و عوامل بیتأثیر تفکیک شدند. بر اساس یافتههای پژوهش، خلأهای قانونی، وجود تورم و پایینبودن سطح درآمد مردم، علل پیشران کاهش سهم سپردههای قرضالحسنه و رقابت بانکها برای افزایش سود سپردههای سرمایهگذاری و نبود اراده جدی برای گسترش قرضالحسنه از طرف مدیران بانکی نیز عوامل سیاستی مربوط به این مسئله میباشند.
