واکاوی تأثیر موقعیت و مکان بر تغییر مرز فضای شخصی (با نگاهی بر بازار سنتی دزفول)

نویسندگان

1 استادیار دانشکدة معماری و شهرسازی دانشگاه صنعتی جندی‌شاپور دزفول، ایران

2 مدرس مؤسسه آموزش عالی سراج، ایران

3 مدرس دانشکدة معماری و شهرسازی دانشگاه صنعتی جندی‌شاپور دزفول

doi
10.22059/jisr.2018.250419.628
چکیده

نظارت بر فضای شخصی امری پویاست. با تغییر موقعیت میزان انعطاف‌پذیری فضای شخصی نیز تغییر می‌کند. سنجش میزان تأثیر عوامل موقعیتی بر فضای شخصی، به مطالعة دقیق نیازمند است که در مطالعات داخل کشور به این مقوله توجهی نشده است. براین‌اساس، در پژوهش حاضر مؤلفه‌های وابسته به مکان و متغیرهای اصلی مؤثر بر مرز فضای شخصی شناسایی شد. این پژوهش نظری-کاربردی است که به روش علی-ارتباطی انجام شده است. برای آزمون نتایج مطالعات نظری و مطالعات میدانی، محدودة بازار سنتی دزفول انتخاب شده است. در این پژوهش با تحلیل عاملی، هریک از متغیرهای تأثیرگذار بر مرز فضای شخصی از دیدگاه صاحب‌نظران، در بازار سنتی دزفول ارزیابی شد و هر متغیر در عاملی که با آن اشتراکات معنادار دارد قرار گرفت. یافته‌های این مطالعه ضمن ارائة مدلی کاربردی نشان می‌دهد عامل کالبدی-ساختاری با 41/. درصد، عامل ادراکی-معنایی با 35/. درصد و عامل فعالیتی-رفتاری با 24/. درصد تأثیر بر مرز فضای شخصی، مهم‌ترین عوامل اصلی مؤثر بر مرز فضای شخصی را شکل می‌دهند. استفاده از این مدل می‌تواند راهنمای مؤثری برای طراحی مکان‌هایی با درجة مطلوبیت بالا و تعدیلگر ازدحام باشد که در آن‌ها کاربران می‌توانند نظارت کافی بر مرزهای فضای شخصی خود داشته باشند.