ارائه مدل رفتار شهروندی سازمانی معلمان مدارس دولتی ایران
نویسندگان
1 استادیار رشته علوم تربیتی، دانشگاه قم، قم، ایران.
2 دانشجوی رشته مدیریت آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان(خوراسگان) ، ایران.
3 دانشیار رشته مدیریت آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان(خوراسگان) ، ایران. استاد راهنما
doi
چکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل رفتار شهروندی سازمانی معلمان مدارس دولتی ایران انجام گرفت.مواد و روش ها: روش پژوهش به صورت کمی از نوع پیمایشی و جامعه آماری شامل کلیه کارکنان ستادی و صفی آموزش و پرورش در بخش دولتی در سال تحصیلی ۱۴۰۰-۹۹ به تعداد ۱۰۱۳۶۵۵ بود که با استفاده از جدول گرجسی و مورگان( ۱۹۷۰) تعداد ۳۸۷ نفر به روش سهلالوصول از ۵ استان کشور برای شرکت در پژوهش انتخاب شدند. ابزار جمعآوری دادهها در بخش کمی پرسشنامه محقق ساخته که روای صوری آن توسط تعدادی از نمونه آماری و روای محتوایی آن توسط تعدادی از متخصصان حوزه مدیریت آموزشی و علوم تربیتی تایید گردیده است. پایایی ابزار با استفاده ازضریب الفبای کرونباخ معادل۸۹۶/ بر آورد گردید. برای تجزیه و تحلیل داده های جمع آوری شده به منظور بررسی سوالات و آزمون سئوال اصلی وسئوالات فرعی پژوهش با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری کواریانس محور اقدام شد.یافته ها: یافته ها نشان داد که در مدل رفتار شهروندی سازمانی مدارس دولتی ایران عوامل علی شامل تغییرات راهبردی نظام آموزش و پرورش (همگامی با تغییرات و تحولات امروزی ،رشد سجایای اخلاقی و روحیه ایثار و از خودگذشتگی) و نگرشهای توسعه گرایانه سازمانی( توسعه کنش های مشارکتی، بروندادهای توسعه نظام آموزشی کارآمد) ،شرایط زمینه ای شامل ویژگی های رهبری سازمانی (گرایشهای نیک خواهانه رهبران ، رفتارهای رهبری موثر و پویا) و ویژگی های فردی پیروان (ارزش های آرمانی، هنجارهای رفتاری) و ویژگی های سازمانی( فرهنگ سازمانی ارزش مدار ، جو سازمانی شفقت محور ) و شرایط مداخلهگر شامل سرمایه جمعی (سرمایه روانشناختی اجتماعی فرهنگ عمومی) تغییر ارزشی (رشد ارزشهای کثرتگرایی، رشد فرهنگ اجتماعی) راهبردها شامل راهبردهای سازمانی( آموزش کارکنان و فرهنگ سازمانی محرک) راهبردهای مدیریتی( رهبری کارا) راهبردهای اجتماع محور (بازنمایی نقش فرهنگیان، توسعه فرهنگ عمومی) و پیامدها شامل فردی (پیامد روانشناختی توسعه عمل گرایی فردی) سازمانی اجتماعی( سازمان فرا بالنده ، پویایی اجتماعی) بود که بار عاملی همه آنها معنادار بوده است.نتیجه گیری: نتایج بخش کمی نیز نشان از آن دارد که مدل رفتار شهروندی سازمانی بدست آمده در پژوهش حاضر از برازش مطلوبی بر خوردار است.