فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

واحدهای‌ مارنی‌ در قلمروی‌ حوضه­های‌ آبخیز استان‌ آذربایجان­شرقی گسترش‌ قابل‌ ملاحظه‌ داشته، و موجب انواع‌ ناهنجاری­های‌ طبیعی‌ از جمله فرسایش‌ خاک‌، انواع‌ رخساره‌های‌ فرسایشی‌ (سطحی، شیاری‌ - گالی‌) و رسوب­زایی‌ بالا در حوضه­ها هستند. در این پژوهش ابتدا نقشه زمین­شناسی استان رقومی شـده و نقشه سنگ­شـناسی تـهیه گردید. پس از آن نواحی رخنمون مارنی‌ با توجه به سازندهای زمین­شناسی اسخراج‌ شدند. بر این اساس سه واحد مارنی شامل مارن ائوسن، مارن کرتاسه و مارن میوسن تعیین گردید سپس نقشه اقلیم و نقشه شیب استان در سیستم GIS و نرم­افزار ILwis قطع داده شدند و در نهایت نقشه نهایی مارن­های استان و واحد­های کاری تعیین گردیدند. میزان‌ روان­آب و رسوب­زایی‌ مارن­ها بر روی‌ پهنه‌های‌ مارنی‌ با استفاده‌ از باران­ساز صحرایی اندازه‌گیری‌ گردید. نتایج نشان داد که بیشترین رواناب و رسوب جمع آوری شده مربوط به مارن­ میوسن می­باشد که حداکثر رسوب جمع­آوری شده با مقدار 145 گرم بر لیتر در فرسایش خندقی و در شیب 10-30 درصد اتفاق افتاده است. حداقل رسوب و روان­آب جمع­آوری شده مربوط به مارن­ کرتاسه به خصوص در فرسایش سطحی بوده که مقدار آن 94/0 گرم بر لیتر می­باشد. ضریب هبستگی شیب توپوگرافی با مقدار روان­آب برابر با 479/. بوده و از نظر آماری ارتباط آنها با هم کاملاً معنی­دارهستند. ضریب هبستگی ساده بین روان­آب با مقدار رسوب برابر 452/. بوده و ارتباط آنها باهم خیلی معنی­دار است. ضریب هبستگی بین مقدار رسوب ناشی از فرسایش خاک توسط باران­ساز با کربن آلی و مواد خنثی شونده برابر با 374/.- و 382/.- بوده و ارتباط معنی­دار دارند.