اولویتبندی عوامل مؤثر بر کژگزینی و کژمنشی در بانکداری بدون ربا (مطالعه موردی: بانک صنعت و معدن)
نویسندگان
1 دانشیار دانشگاه مفید
2 کارشناس ارشد علوم اقتصادی دانشگاه مفید
doi
چکیده
نظام بانکی یکی از ارکان اقتصاد هر کشوری به شمار میرود که کارآمدی یا ناکارآمدی آن میتواند بهطورمستقیم و غیرمستقیم روی عملکرد اقتصاد آن کشور اثرگذار باشد. از چالشهای پیش روی نظام بانکداری بدون ربا، مسئله اطلاعات نامتقارن میان بانک و متقاضی تسهیلات در قرارداهای مشارکتی است. وجود اطلاعات نامتقارن موجب بروز پدیده کژگزینی و کژمنشی در بازارها میشود. از دهه 1970 به بعد عدم تقارن اطلاعات به عنوان یکی از موضوعات مهم در اقتصاد مطرح شد. تحقیق حاضر جهت پاسخگویی به سؤال «عوامل مؤثر بر شکلگیری کژگزینی و کژمنشی در عقود مشارکتی مورد استفاده در بانکهای تخصصی در بانکداری بدون ربا کداماند» با بهکارگیری ترکیبی از روشهای ریاضی AHP و TOPSIS و با استفاده از دادههای میدانی (پرسشنامهای) به بررسی این فرضیهها میپردازد که عوامل متعددی نظیر عدم توجه به درجه ریسک اعتباری مشتریان و عدم وجود سازوکار تشویق و تنبیه مشتریان، بر شکلگیری کژگزینی و کژمنشی مؤثر است. نتایج حاصل از تحقیق نشاندهنده آن است که عوامل مذکور تأثیر بیشتری روی کژگزینی در مقایسه با کژمنشی دارند. نظارت و کنترل بیشترین تأثیر و استفاده گسترده از عقد مشارکت مدنی کمترین اهمیت را در کژگزینی و کژمنشی دارد.