بررسی کیفیت آب زیرزمینی برای شرب و کشاورزی و انتخاب مناسبترین روش میانیابی مکانی آن (مطالعۀ موردی: غرب شهرستان مریوان)
نویسندگان
1 استادیار گروه مهندسی مرتع و آبخیزداری، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان
2 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی آبخیزداری، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه لرستان
doi
10.22059/ije.2014.54218چکیده
تعیین کیفیت آبهای زیرزمینی و انتخاب و دقت روشهای مناسب پهنهبندی به شرایط منطقه و وجود آمار و اطلاعات کافی بستگی دارد. از طرفی انتخاب روش صحیح میانیابی مکانی کیفیت آب زیرزمینی، گامی مهم در مدیریت منابع آب زیرزمینی هر منطقه بهشمار میآید. هدف این تحقیق، بررسی کیفیت آبهای زیرزمینی غرب شهرستان مریوان برای شرب و کشاورزی است. بههمین منظور از دادههای سالهای 1364 تا 1391 و پارامترهای مقدار شوری، کلر، غلظت مواد محلول، سولفات، سختی آب، سدیم و نسبت سدیم قابل جذب استفاده شد. برای مقایسۀ تیمارها از تجزیۀ واریانسANOVA و برای آزمون تفاوت بین ایستگاههای مختلف از آزمون LDS استفاده شد. همچنین برای تعیین مناسبترین روش میانیابی مکانی و پهنهبندی پارامترهای یادشده، سامانۀ اطلاعات جغرافیایی (GIS) بهکار گرفته شد. بدین منظور، از روش میانیابی زمینآمار کریجینگ ساده، و روشهای معین مانند وزندهی عکس فاصله، تابع شعاعی، تخمینگر موضعی و تخمینگر عام بهصورت سالانه و فصلی استفاده شد. نتایج نشان داد که آب زیرزمینی منطقه از نظر کیفی برای شرب در محدودۀ مناسب و پذیرفتنی قرار دارد. همچنین برای آبیاری، بیشتر منطقه در محدودۀ پذیرفتنی قرار دارد. نتایج میانیابی مکانی براساس معیارهای ریشۀ دوم میانگین مربعات خطا (RMSE)، میانگین خطای مطلق (MAE) و بیشترین مقدار ضریب تعیین (R2) نشان داد که از بین روشهای مختلف میانیابی، روش تخمینگر موضعی برای پارامترهای سولفات، غلظت مواد محلول و شوری؛ روش تابع شعاعی برای پارامترهای سدیم و نسبت جذب سدیم؛ روش تخمینگر عام برای پارامتر کلر؛ و روش کریجینگ ساده برای پارامتر سختی آب، مناسبترین برآورد سالانه را دارند.