پیش بینی دبی جریان رودخانه با استفاده از داده کاوی و سری زمانی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد آبخیزداری، دانشگاه آمل

2 مربی، دانشکدۀ علوم، دانشگاه گنبد کاووس

3 استادیار، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه گنبد کاووس

doi
10.22059/ije.2014.54219
چکیده

شبیه­سازی جریان رودخانه به‌منظور آگاهی از دبی رودخانه در دوره‌های زمانی آینده از مسائل مهم و کاربردی است. با توجه به اهمیت اطلاع از دبی جریان در سال­های آینده، در این مطالعه دبی جریان در سه ایستگاه حاجی‌قوشان، قره‌شور و تمر در حوضۀ آبخیز گرگانرود برای سال­های آبی 90-1381 شبیه­سازی شد. به‌منظور شبیه­سازی از روش آماری سری زمانی در قالب الگوی اتورگرسیون (AR) و داده‌کاوی در قالب ماشین بردار پشتیبان (SVM) به دو صورت ماهانه و هفتگی استفاده شد. نتایج در مقیاس ماهانه نشان داد هر دو روش در ایستگاه تمر، دقت کم و در ایستگاه حاجی‌قوشان، دقت خوبی دارند. در ایستگاه قره‌شور SVM توانست ضریب تعیین سری زمانی ماهانه را به‌مقدار 29/0 افزایش و خطای RMSE را 35 درصد کاهش دهد و شبیه­سازی دقیق‌تری انجام دهد. هر دو روش در ایستگاه­های تمر و قره‌شور دبی هفتگی را با دقت کمی پیش‌بینی کردند. در ایستگاه حاجی‌قوشان ضریب تعیین روش سری زمانی هفتگی 91/0 و SVM برابر 86/0 است. آمارۀ DDR نشان داد در ایستگاه حاجی‌قوشان در مقیاس ماهانه روش SVM نسبت به سری زمانی دارای دقت بیشتری است و در مقیاس هفتگی دقت این دو روش برابر است. نتایج این مطالعه نشان داد که روش SVM در هر دو مقیاس ماهانه و هفتگی دقت بیشتری نسبت به سری زمانی دارد؛ همچنین دقت هر دو روش در مقیاس ماهانه بیشتر از مقیاس هفتگی است.