فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آلودگی مواد غذایی به کپک ‌ها، یکی از چالش‌های مهم در صنایع غذایی به شمار می‌رود. هدف از این پژوهش، مطالعه و مقایسه اثرات ضد قارچی عصاره‌های آبی، هیدروالکلی (اتانولی) و اولتراسونیک حاصل از گیاه موسیر، بر رشد این دو کپک بود. کپک مورد مطالعه از فساد پنیر سفید ایرانی کپک‌ زده جدا شدند. عصاره های آبی و هیدروالکلی موسیر به ترتیب با حلال آب مقطر و الکل اتانول 70 درصد با استفاده از دستگاه سوکسله؛ و عصاره اولتراسونیک با بهره‌گیری از حمام فراصوت در دمای 45 درجه سیلسیوس و توان 20 کیلوهرتز به مدت 20 دقیقه به دست آمدند. فعالیت ضد قارچی عصاره ها بر اساس تعیین حداقل غلظت ممانعت از رشد (MIC) و حداقل غلظت کشنده (MFC) مورد ارزیابی قرار گرفت و تجزیه و تحلیل میانگین داده ها با آنالیز واریانس دوطرفه و تست دانکن با سطح اطمینان 95 درصد انجام شد. نتایج نشان داد که عصاره های آبی، هیدروالکلی و اولتراسونیک بر روی هر دو قارچ مورد مطالعه اثر ضد میکروبی داشتند. قوی ترین MIC و MFC به دست آمده به ترتیب مربوط به عصاره های اولتراسونیک، هیدروالکلی و آبی بود (P<0.05). همچنین مشخص شد که پنی سیلیوم اکسپانسوم در مقایسه با آسپرژیلوس نایجر در برابر همه انواع عصاره ها مقاوم تر بود و مقادیر بالاتری از عصاره برای مهار رشد و کشتن قارچ لازم بود (P<0.05). تفاوت بین ترکیبات موثره عصاره های آبی، هیدروالکلی و اولتراسونیک موسیر می تواند نشان دهنده نقش کلیدی ترکیبات ضد قارچی موجود در عصاره باشد.