بررسی خصوصیات فیزیکی، آنتی اکسیدانی و ساختاری فیلم‌های خوراکی تولید شده بر پایه کربوکسی متیل سلولز حاوی موسیلاژ بامیه و روغن سیاه دان

نویسندگان

1 گروه بهداشت مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، علوم پزشکی تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

2 گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 مرکز تحقیقات کاربردی دارویی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران

4 گروه علوم و صنایع غذایی، واحد ممقان، دانشگاه آزاد اسلامی، ممقان، ایران

doi
10.48311/fsct.2026.83677.0
چکیده

هدف از این تحقیق تهیه فیلم خوراکی بر پایه کربوکسی متیل سلولز (‌w/v %1)، موسیلاژ بامیه (w/v %3 -1) و روغن سیاه دانه (‌v/v 5/0‌% -0) بود. تأثیر غلظت‌های مختلف موسیلاژ بامیه و روغن سیاه دانه بر ویژگی‌های فیلم خوراکی تهیه شده شامل ضخامت، چگالی، انحلال‌پذیری، نفوذ‌پذیری به بخار آب، فعالیت آنتی‌اکسیدانی، خصوصیات رنگی و ساختاری به روش سطح پاسخ (RSM) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که پارامترهای انحلال‌پذیری و نفوذپذیری به بخار آب با افزایش غلظت موسیلاژ بامیه افزایش یافتند، در صورتیکه با افزایش غلظت روغن سیاه دانه کاهش در این پارامترها مشاهده شد. پارامترهای قرمزی (a*)، اختلاف رنگ کل (E∆) و شاخص زردی (YI) با گنجاندن غلظت‌های بالاتر موسیلاژ بامیه و روغن سیاه دانه روند افزایشی داشتند، درحالیکه پارامترهای روشنایی (L*) و شاخص سفیدی (WI) روند کاهشی نشان دادند. همچنین فعالیت آنتی‌اکسدانی (DPPH) و محتوای فنل کل (TPC) در نمونه‌های فیلم با افزایش غلظت موسیلاژ بامیه افزایش یافتند، در مقابل گنجاندن غلظت‌های بالاتر روغن سیاه دانه باعث کاهش فعالیت آنتی‌اکسیدانی و ترکیبات فنلی فیلم‌ها شد. ضمن اینکه تصاویر AFM نشان داد که با افزایش غلظت موسیلاژ بامیه و روغن سیاه دانه پارامترهای زبری (Ra و Rq) افزایش یافتند. مطابق با آنالیز واریانس مدل پیشنهادی برای همه پارامترها معنی‌دار بود (05/0>p ) به جز پارامتر زردی (b*) که هیچ یک از مدل‌ها معنی‌دار نبود (05/0