فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اهداف: براساس نظریه­ های جامعه­ شناسی علم، یکی از نشانه­های پویایی علمی در هر جامعه، شکل ­گیری «اجتماع علمی» پایدار در آن جامعه است. هدف پژوهش حاضر، بررسی تطبیقی «اجتماع علمی» در حوزه‌های علوم پایه، علوم انسانی - اجتماعی و علوم فنی - مهندسی در دانشگاه یزد است. روش مطالعه: روش مورد استفاده، پیمایش است و جامعۀ آماری شامل کلیۀ اعضای هیأت علمی سه پردیس علوم انسانی - اجتماعی، علوم پایه و علوم فنی - مهندسی دانشگاه یزد است. پرسش­‌نامه به­‌صورت تمام­‌شماری برای همۀ اعضای هیأت یادشده ارسال گردید و در مجموع 300 نفر به آن پاسخ دادند. اجتماع علمی براساس چهار بُعد زیر سنجیده شده است: «شبکۀ روابط علمی»، «پایبندی به سنتِ علمی مشترک و مشخص (تمرکز موضوعی)»، «پایبندی به اخلاق علمی و حرفه‌ای»، و «تعلق خاطر جمعی و احساس هویت مشترک». یافته‌ها: براساس یافته­‌های پژوهش، میانگین «اجتماع علمی» در دانشگاه یزد 78/2 (از 5) محاسبه شده که کمی از حد متوسط کم­تر است. از میان چهار بُعد اجتماع علمی، سه بعد «پایبندی به اخلاق علمی و حرفه‌­ای»، «تعلق خاطر جمعی و احساس هویت مشترک» و «تمرکز بر زمینه­‌های پژوهشی خاص» به ترتیب نمره بالاتری را کسب کرده‌­اند و بالاتر از حد میانگین ارزیابی شده­‌اند، اما «شبکۀ روابط» خیلی کم­تر از حد میانگین ارزیابی شده است (میانگین 86/1 از 5)؛ به­‌ویژه، یافته‌­ها حاکی از ضعیف­‌بودن بسیار زیاد شبکۀ روابط علمی بین‌­دانشکده­ای و بین­‌المللی است. نتایج تحلیل آماره­‌های استنباطی نشان می­دهد شبکۀ روابط علمی بین‌­المللی اعضای هیأت علمی علوم پایه اندکی قوی­تر از اعضای هیأت علمی علوم انسانی - اجتماعی است. همچنین تعلق خاطر جمعی و احساس هویت مشترک اعضای هیأت علمی فنی - مهندسی اندکی بیشتر از تعلق خاطر جمعی و احساس هویت مشترک اعضای هیأت علمی علوم انسانی - اجتماعی است. نتیجه­‌گیری: درمجموع، یافته­‌های این تحقیق نشان می­‌دهد هنوز ارتباطات علمی بین‌­دانشکده‌­ای و بین­‌دانشگاهی و بین‌­المللی، به­‌عنوان رکن اصلی اجتماعی علمی، به اندازه­ای «گرم» و «چگال» نیست که بتوان از اجتماع علمی قدرتمند در دانشگاه در ایران سخن گفت.