رابطۀ بین مصرف اینترنت و آرزوی مهاجرت در بین جوانان شهر شیراز

نویسندگان

1 دانشیار، بخش جامعه شناسی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 کارشناسی ارشد مطالعات زنان، بخش جامعه‌شناسی، دانشکدۀ اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران،

doi
10.22080/ssi.2025.27982.2233
چکیده

اهداف: امروزه اینترنت تأثیرات قاطعی بر آرزوهای جوانان که بیش از دیگر گروه‌ها از آن استفاده کرده و در این فضا قرار دارند، می‌گذارد. ازآنجاکه مسألۀ مهاجرت جوانان به خارج از ایران از اهمیت فراوانی برخوردار شده است، پژوهش حاضر رابطۀ بین مصرف اینترنت و آرزوی مهاجرت را در بین جوانان ساکن شیراز بررسی کرده است. روش مطالعه: پژوهش حاضر با روش پیمایشی انجام شده است. روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای و حجم نمونه 400 نفر از جوانان 15 تا 29 ساله در سال 1402 بوده است. ابزار گردآوری داده‌ها پرسش‌نامۀ محقق‌ساخته بود. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که 80/5 درصد از پاسخ‌گویان تمایل متوسط تا زیاد به مهاجرت داشته‌اند. در سطح تحلیل دو متغیره، متغیرهای مصرف اینترنت و مؤلفه‌های آن، تماس با دوستان و دیگران در فضای مجازی، دفعات مصرف اینترنت و ماهواره در طول روز، پیگیری مستندهای مرتبط با سایر کشورها و برنامه‌های مهاجرتی، سال‌های استفاده از اینترنت، نوع منبع کسب اطلاعات رابطۀ معنی‌داری با متغیر وابسته داشته‌اند. در سطح تحلیل چند متغیره به ترتیب متغیرهای پیگیری مستندهای مرتبط با سایر کشورها و ...، مطالعۀ کتاب‌ها، روزنامه‌ها و مجلات، دفعات مصرف اینترنت و ماهواره در طول روز و درنهایت مصرف اینترنت به‌طورکلی توانسته‌اند 49/9 درصد از تغییرات متغیر آرزوی مهاجرت را تبیین کنند. نتیجه‌گیری: خروج جوانان از کشور تأثیرات چندوجهی و چالش‌های عمده‌ای برای دولت می‌گذارد. ازآنجاکه بیش از 80 درصد از پاسخ‌گویان در آرزوی مهاجرت بوده‌اند، مطالعۀ رابطۀ این پدیده با اینترنت و فضای مجازی منجر به توسعۀ سیاست‌هایی در جهت مدیریت جریان‌های مهاجرت خواهد شد. با توجه به اینکه ما در عصر اینترنت به سر می‌بریم و با درنظرگرفتن اینکه این رسانه یکی از عوامل مهم در تصمیم‌گیری‌های مهاجرت می‌باشد، به‌کارگیری نظریۀ یادگیری باندورا و نیز چارچوب جامعه‌شناختی دی‌هاس، می‌تواند ما را در شناخت بیشتر این پدیده یاری کنند.