مهندسی مالی عقود در تأمین مالی خرد اسلامی در ایران

نویسندگان

1 دکترای پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

2 استاد پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

3 دانشیار دانشگاه قم

doi
چکیده

 تأمین مالی خرد در طول دهۀ گذشته رشد فزاینده‌ای از حیث گسترۀ مفهومی، اهداف، نهادها، شیوه‌ها و دامنۀ عرضه‌کنندگان و متقاضیان داشته است. اکنون برنامه‌های تأمین مالی خرد به‌گونه‌ای طراحی می‌شوند که توان پاسخگویی به نیازهای مختلف را داشته باشند. ضرورت پرداختن به انقلاب تأمین مالی خرد و لزوم طراحی نظام تأمین مالی خرد اسلامی در کشور حقیقتی انکارناپذیر است. یکی از عناصر طراحی این نظام، شیوه‌های تأمین مالی خرد اسلامی است. مقالة پیش رو در صدد است با استفاده از روش تحلیلی ـ توصیفی و تحلیل آماری و با توجه به تجارب بانکداری اسلامی و نیز عقود اسلامی اقدام به مهندسی مالی شیوه‌های تأمین مالی خرد اسلامی در کشور بنماید. منظور از مهندسی مالی شیوه‌های تأمین مالی خرد اسلامی، بررسی عقود ویژه تأمین مالی خرد و «اِس.اِم.ای»ها، رتبه‌بندی آنها و تبیین کاربردهای این عقود در تأمین مالی خرد می‌باشد. بر پایه دستاوردهای تحقیق، قرض‌الحسنه، عقود مبادله‌ای (مرابحه، اجاره و استصناع) و مشارکت اولویت‌های تأمین مالی خرد برای خانوارها و مشارکت، مرابحه و اجاره اولویت‌های نخست برای تأمین مالی خرد «اِس.اِم.ای»ها محسوب می‌شوند.