تأثیر سطح تاج‌پوشش الدروک و پرند در تولید جریان ساقه‌ای در مناطق خشک

نویسندگان

1 مربی، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان

2 کارشناس ارشد بیابان‌زدایی، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان

3 استادیار، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان

4 استادیار، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه همدان

doi
10.22059/ije.2014.53549
چکیده

جریان ساقه‌ای بخشی از بارش است که از شاخه‌ها و ساقه‌ها جریان می‌یابد و وارد خاک می‌شود. در این مطالعه، ویژگی‌های جریان ساقه‌ای دو گونة بوته‌ای الدروک و درختچه‌ای پرند در بوته‌زارهای شمال‌غرب اصفهان بررسی شد. در طی فصول بارش در سال‌های 1392 و 1393 تولید جریان‌ ساقه‌ای و بعد از آن تأثیر سطح تاج‌پوشش در تولید این جریان بررسی شد. برای بررسی تأثیر سطح تاج‌پوشش در تولید جریان ساقه‌ای از یک شبیه‌ساز باران استفاده شد. بدین ‌جهت از هر کدام از گونه‌ها سه پایه با سطح پوشش مختلف انتخاب شد و پایه‌ها تحت بارش‌های مختلف قرار داده شدند. نتایج نشان داد که مقدار جریان ساقه‌ای در الدروک به‌طور متوسط 4/13 درصد بارش ناخالص است، درحالی‌که در پرند جریان ساقه‌ای به‌طور متوسط 5/18 درصد از بارش ناخالص بود. متوسط مقادیر نسبت انتقال برای الدروک 29، و برای پرند 40 بود که نشان می‌دهد شاخه‌ها و ساقه‌ها به‌طور کامل به تولید جریان ساقه‌ای کمک می‌کنند. مقادیر جریان ساقه‌ای در هر دو گونة گیاهی بین کمترین و بیشترین سطح تاج اختلاف معنی‌داری داشت که نشان‌دهندة تأثیر سطح تاج‌پوشش در تولید جریان ساقه‌ای است. این مطالعه در مقیاس بوته و درختچه اثبات می‌کند که جریان‌ساقه‌ای بین و درون انواع فرم‌های رویشی با سطح تاج‌پوشش مختلف، متفاوت است.