فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مطالعه و پژوهش دربارة فرایندهای طبیعی مرتبط با آب از نیازهای ضروری کشور ایران است و ازآنجا که در حوضه‌های آبخیز، اندازه‌گیری تمام مؤلفه‌های هواشناسی و هیدرولوژیکی مؤثر بر فرایند بارش و واکنش حوضه به آنها یعنی تولید رواناب میسر نیست، انتخاب مجموعه‌ای از روابط فیزیکی و تجربی حاکم بر فرایند بارش‌–رواناب در قالب یک مدل که بتواند با استفاده از حداقل داده‌های ورودی، شبیه‌سازی و پیش‌بینی با دقت مورد نظر را انجام دهد، لازم است. از طرفی، آگاهی از واکنش حوضة آبخیز به شدت و مقدار بارش می‌تواند به پژوهشگران و مدیران در اعمال اقدامات پیشگیرانه در راستای کاهش خسارات ناشی از خشکسالی یا سیل کمک کند. هدف اصلی این پژوهش، شبیه‌سازی فرایند بارش‌- رواناب و تحلیل تأثیر کاهش شدت و مقدار بارش (خشکسالی) و افزایش شدت و مقدار آن (ترسالی) بر میزان جریانروزانۀرودخانه در حوضة آبخیز قره‌سو در استان کرمانشاه با مساحت 5287 کیلومترمربع با استفاده از مدل هیدرولوژیک توزیعی- مکانی WetSpa است. میزان شاخص­کارایی ناش – ساتکلیف؛ معیار ارزیابی شبیه‌سازی و کارایی مدل در شبیه‌سازی جریان رودخانه، برای حدود 9 سال دادۀ روزانه؛ 6 سال واسنجی و 3 اعتبارسنجی مدل، به‌ترتیب 83/0 و 84/0 (در برابر 1 که برابری کامل است) به‌دست آمد که بیانگر توانایی بسیار خوب مدل در شبیه‌سازی فرایندهای هیدرولوژیک است. سپس برای اولین بار تأثیر مقدار و شدت بارش و واکنش حوضۀ ‌آبخیز بر رواناب خروجی حوضه، با تعیین دو سناریوی کاهش و افزایش مقدار بارش، و اجرای مدل با آنها، تجزیه‌وتحلیل شد.