فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آتش‌سوزی به­عنوان عاملی تهدید کننده در منابع طبیعی هر ساله در سطح وسیعی رخ می­دهد. هدف از این تحقیق تعیین اثرات کمی و کیفی آتش‌سوزی بر گیاهان مرتعی و تعیین مقاومت گونه­های مختلف مرتعی در مقابل آتش‌سوزی جهت احیای عرصه­های مرتعی است. این تحقیق در سایت مرتعی روستای کبوده علیا در شهرستان کرمانشاه انجام شد. این سایت در سال 1396 دچار حریق شد. یک مرتع شاهد با ویژگی اکولوژیکی و توپوگرافی مشابه در مجاورت سایت آتش‌سوزی انتخاب گردید. سپس با تعیین منطقه معرف آتش‌سوزی و شاهد، به روش تصادفی- سیستماتیک چهار ترانسکت‏ 50 متری و 10 پلات ثابت (1×1 متر مربع) استقرار یافت و طی سه سال (99-1397) اقدام به آماربرداری و ارزیابی تراکم، تولید علوفه، تاج پوشش، وضعیت و گرایش مرتع شد. داده‏ها با نرم افزار SPSS مورد تجزیه آماری قرار گرفتند و مقایسه میانگین­ها با آزمون دانکن انجام شد. نتایج نشان داد که بین تیمارهای شاهد و آتش‌سوزی در سطح 1% اختلاف معنی‌دار وجود داشت. در هر دو عرصه شاهد و آتش‌سوزی، فرمهای رویشی گندمیان و پهن برگ علفی چندساله در هر دو عرصه شاهد و آتش­سوزی در سطح 1% دارای اختلاف میانگین معنی‌دار از نظر تراکم و تاج‌پوشش بودند. آتش‌سوزی سبب کاهش میانگین تاج پوشش و در نتیجه کاهش میانگین تولید در گندمیان چند ساله و پهن برگ­های علفی شد که بیانگر حساسیت آن­ها در برابر آتش‌سوزی است. فرم رویشی بوته­ای در سطح 1% برای تراکم و 5% برای تاج‌پوشش دارای تفاوت معنی‌دار در دو عرصه شاهد و آتش‌سوزی بود. در عرصه آتش‌سوزی تراکم، تاج پوشش و تولید گیاهان بوته­ای کاهش یافته بود. آتش‌سوزی تا حدود زیادی باعث تغییر ترکیب گونه­ای، حذف یا کاهش تراکم و بیوماس گیاهان بوته­ای و گیاهان درختچه­ای شده بود و برعکس آتش‌سوزی سبب افزایش تراکم، تاج پوشش و تولید در گندمیان یکساله و گیاهان علفی یکساله شد. گونه­های مقاوم در مقابل آتش‌سوزی شامل گندمیان دائمی (Hordeum bulbosum و Elymus hispidus) بودند.