اثر پیش تیمار ریزپالایش بر راندمان تغلیظ آب کیوی

نویسندگان

1 گروه فناوری صنایع غذایی، دانشکده فناوری کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران

2 عضو هیئت علمی دانشکده مهندسی شیمی و نفت ، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران.

3 عضو هیات علمی گروه فناوری صنایع غذایی دانشکده فناوری کشاورزی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

doi
10.48311/fsct.2026.83817.0
چکیده

 کیوی به دلیل داشتن مقادیر بالای اسید آسکوربیک (ویتامین C) و همچنین ترکیبات پلی‌فنلی و فلاونوئیدی دارای خاصیت آنتی‌اکسیدانی بالایی بوده و مصرف گسترده‌ای در جهان دارد. آب کیوی به جهت مصرف آسان و مدت زمان نگهداری بالاتر نسبت به میوه آن محبوبیت زیادی دارد. فرایند‌هایی مانند تغلیظ و شفاف‌سازی نیازمند استفاده از دما و یا فشار‌های بالا می‌باشند که به دنبال آن سبب کاهش ترکیبات حساس به حرارت و تشکیل ترکیبات نامطلوب در رنگ، طعم و عطر آبمیوه‌ها می‌شوند. فرایند نانوفیلتراسیون به دلیل مقرون به صرفه بودن، راندمان بالا، عدم نیاز به دما و فشار‌های بالا و سادگی در انجام فرایند جایگزین مناسبی برای فرایند‌های حرارتی در آبمیوه‌ها می‌باشد. در این تحقیق آب کیوی واریته هایوارد ابتدا تحت پیش فرایند ریزپالایش با غشاء پلی وینیلیدین دی فلوئورید (PVDF)  با اندازه منفذ µm  22/0 قرار گرفت و تراوه حاصل از آن وارد فرایند نانوفیلتراسیون با غشاء پلی آمید با کات آف 400 دالتون گردید و فرایند مذکور تا زمان تغلیظ ترکیبات تغذیه‌ای ادامه یافت. پس از انجام فرایند غشایی، علاوه بر تعیین شاخص غالب گرفتگی توسط مدل هرمیا، خواص فزیکوشیمیایی آب کیوی مانند اسیدیته، مواد جامد محلول، کدورت، pH، ترکیبات پلی‌فنلی و فلاونوئیدی کل و خاصیت پاد‌اکسایندگی در هر مرحله سنجیده شده و مشخص گردید پیش‌تیمار ریزپالایش و سپس انجام فرایند نانوفیلتراسیون سبب تغلیظ ترکیات تغذیه‌ای گردید؛ به نحوی‌که با رسیدن به فاکتور غلظت حجمی برابر با 4، ترکیبات پلی‌فنلی 7 برابر (از حدود 0.0028 میلی‌گرم در 100 سی‌سی نمونه به حدود 0.02 میلی‌گرم در 100 سی‌سی نمونه) و ترکیبات فلاونوئیدی حدود 10 برابر (از حدود 0.164 میلی‌گرم در 100 سی‌سی نمونه به حدود 1.64 میلی‌گرم در 100 سی‌سی نمونه) تغلیظ گردیدند. همچنین مطالعه گرفتگی نشان داد که ریزپالایش به عنوان پیش تیمار، سبب کاهش ذرات معلق در آب کیوی شد و گرفتگی در غشای نانوفیلتراسیون را به تعویق انداخت.