بررسی همپیوندی مولفه‌های امنیت غذایی و آبی در بخش کشاورزی

نویسندگان

1 گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

2 گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

3 گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

4 گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

doi
10.22059/jwim.2025.385441.1189
چکیده

ناامنی غذایی یکی از چالش‌های مهم توسعه در جهان است که نیازمند سرمایه‌گذاری در کشاورزی، کاهش فقر و حفظ منابع طبیعی برای دسترسی همه به غذا می‌باشد. این پژوهش با هدف شناسایی و بررسی پیوند بین مؤلفه‌های اصلی امنیت غذایی و آبی انجام شد. جامعه آماری آن شامل متخصصان حوزه امنیت غذایی و آبی، به‌ویژه اعضای هیأت علمی و کارشناسان بخش اجرا بودند که از میان آن‌ها، 15 نفر به روش نمونه‌گیری هدف‌مند انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه بود که روایی آن توسط استادان گروه مدیریت و توسعه کشاورزی دانشگاه تهران و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ تأیید شدند. برای تحلیل داده‌ها از روش دیمتل (DEMATEL) استفاده گردید. نتایج نشان داد که پایداری دسترسی به آب و مصرف غذا به‌ترتیب بیش‌ترین و کم‌ترین تأثیر را بر دیگر مؤلفه‌های امنیت آبی و غذایی دارند. هم‌چنین، فراهمی غذا و دسترسی اقتصادی به آب به‌عنوان مؤلفه‌هایی که به‌ترتیب بیش‌ترین و کم‌ترین اثرپذیری را از دیگر مؤلفه‌ها دارند، شناسایی شدند. نتایج این مطالعه هم‌چنین نشان داد که از دیدگاه خبرگان پایداری دسترسی به غذا مهم‌ترین مؤلفه در بهبود امنیت غذایی است. براساس نتایج برای ارتقای امنیت آب و غذا، تمرکز بر مدیریت پایدار منابع طبیعی، سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین و افزایش تاب‌آوری در برابر تغییرات اقلیمی ضروری است. علاوه بر این، سیاست‌های اقتصادی باید به گونه‌ای طراحی شوند که دسترسی اقتصادی به آب و غذا، به‌ویژه برای گروه‌های کم‌درآمد، بهبود یابد. این اقدامات می‌توانند به ایجاد سیستم‌های پایدار و عادلانه‌تر در حوزه امنیت آب و غذا منجر شوند.