بررسی نیاز رویشگاهی برخی گیاهان مرتعی رویش یافته برروی خاکهای حاصل ازفرسایش سازند مارنی گورپی (مطالعه موردی: استان چهارمحال وبختیاری)

نویسندگان

1 دانشیار، بخش تحقیقات آبخیزداری مرکز تحقیقات وآموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهار محال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد ایران

2 محقق بخش تحقیقات منابع طبیعی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد ایران

doi
10.22092/ijrdr.2022.128066
چکیده

به دلیل­ ویژگی‌های کانی‌شناختی مارن‌ها و تمرکز کانی‌های رسی نفوذ­ ناپذیر در پیکره­ی این نوع سنگ‌ها و رسوبات حاصله، معمولاً استقرار و رویش پوشش گیاهی در اراضی مارنی امری دشوار به ‌نظر می‌رسد. این پژوهش با هدف بررسی سیستماتیک گونه‌های گیاهی نسبتاً انبوه رویش یافته و تعیین نیاز رویشگاهی و نیز نقش حفاظتی آن‌ها درخاکهای حاصل از فرسایش سازند  مارنی با بستری از سازند تماماً مارنی گورپی متعلق به دوره­ی کرتاسه با ضخامت بیش از 100 متردر دو منطقه­ی وستگان و دوراهان در شهرستان بروجن استان چهارمحال و بختیاری به مرحله اجرا درآمد. بدین منظور 65 نمونه­ی خاک مارنی برداشت و بر روی 31 نمونه آزمایش­های فیزیکی و شیمیایی به ‌انجام رسید. بررسی‌های گیاه‌شناسی نیز با استفاده از بازدیدهای مکرر صحرایی و ارزیابی فاکتورهای مختلف پوشش گیاهی در 180 پلات یک متر مربعی به روش تصادفی-سیستماتیک انجام شد و نمونه‌های گیاهی پس از انتقال به هرباریوم مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی، شناسایی شدند. به‌طورکلی ازبین بیش از 400 گونه­ی گیاهی موجود رویش یافته در سطح منطقه و برروی سازندهای مختلف یک مجموعه و کلنی از گونه‌های مرتعی Astragalus brachycalyx-Daphne mucronata-Cirsium bracteosum با تراکم بالای 50  درصد می‌تواند در اراضی حاصل از فرسایش سازندهای مارنی خنثی (8-7=PH) با میزان آهک متوسط و حضور حداقلی+Na و Cl- استقراریابد. از سوی دیگر یک مجموعه و کلنی از گونه‌های مرتعی باترکیب Astragalus susianus-Daphne mucronata-Amygdalus elaeagnifolia می‌تواند در خاکهای مارنی قلیایی (8≤PH) و با غلبه جزء آهکی در سنگ و رسوب در حضور مقادیرCl- بسیار بالا استقراریافته و به عنوان راهکار زیستی مهار فرسایش آبی در خاکهای متاثرازفرسایش مارن‌های قلیایی ارائه گردد.