اثر استفاده از پیش‌تیمارهای اولتراسوند و مایکروویو بر فعالیت آنتی‌اکسیدانی و ضد سرطانی پلی-ساکاریدهای استخراج‌شده از میکروجلبک کلرلا ولگاریس (Chlorella vulgaris)

نویسندگان

1 4- استادیار، گروه شیلات، دانشکده علوم دامی و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

2 5- استادیار، گروه میکروبیولوژی، تغذیه و رژیم درمانی، دانشکده کشاورزی، تغذیه و منابع طبیعی، دانشگاه علوم زیستی جمهوری چک، پراگ، کامیسکا 129.

3 1- دانشجوی دکتری، گروه شیلات، دانشکده علوم دامی و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

4 2- استاد، گروه شیلات، دانشکده علوم دامی و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

5 3- دانشیار، گروه عمل‌آوری فرآورده‌های شیلاتی، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

doi
10.48311/fsct.2026.84095.0
چکیده

پلی ­ساکاریدهای استخراج­شده از جلبک­ها می­توانند به عنوان آنتی­اکسیدان و یک ترکیب ضد سرطان طبیعی عمل کنند و روش استخراج از عوامل تعیین­کننده در بروز خواص متعدد آن­ها می­باشد. هدف این تحقیق بررسی اثر استفاده از پیش­تیمارهای اولتراسوند و مایکروویو بر بازده استخراج، میزان سولفات، خواص آنتی­اکسیدانی و ضد سرطانی پلی­ساکاریدهای کلرلا ولگاریس بود. به این منظور، توان 300 وات و زمان 20 دقیقه و همچنین 600 وات و 10 دقیقه (پس از بهینه­یابی) به ترتیب برای پیش­تیمارهای اولتراسوند و مایکروویو انتخاب شدند. مطابق یافته­ها، استفاده از پیش­تیمارهای مذکور موجب افزایش بازده استخراج، محتوی سولفات، فعالیت آنتی­اکسیدانی و ضد سرطانی پلی­ساکاریدهای مستخرج (نسبت به شاهد) گردید (05/0>p). بیشترین حد بازده استخراج و محتوی سولفات (به ترتیب 19/0±73/21% و 07/1±06/34%)، فعالیت مهار رادیکال­های آزاد، قدرت کاهندگی، آنتی­اکسیدانی کل و خاصیت ضد سرطانی مربوط به تیمار اولتراسوند بود (05/0>p). IC50 این تیمار برای مهار رادیکال­های DPPH و ABTS به ترتیب 03/0±04/1 و 02/0±99/0 میلی­گرم بر میلی­لیتر محاسبه گردید. مطابق نتایج فعالیت ضد سرطانی تیمارها، LC50 شاهد و تیمارهای اولتراسوند و مایکروویو برای نابودی سلول­های سرطانی آدنوکارسینومای پستان  T47Dبه ترتیب 27/9±54/1033، 02/5±76/412 و 34/7±05/693 میکروگرم بر میلی­لیتر اندازه­گیری شد. از این تحقیق می­توان نتیجه گرفت که استفاده از پیش­تیمارهای اولتراسوند و مایکروویو جهت استخراج، تا حد قابل توجهی خواص آنتی­اکسیدانی و ضد سرطانی پلی­ساکاریدهای کلرلا ولگاریس را ارتقاء می­دهد. همچنین استفاده از این پلی­ساکاریدها در فرمولاسیون مواد غذایی به عنوان نگهدارنده و در تولید داروهای ضد سرطان به عنوان ماده فعال پیشهاد می­گردد.