فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اهداف: امروزه از مهم­ترین مسائل زیست انسانی، توجه به محیطی است که در آن زندگی می­کند. هدف از این مطالعه بررسی رابطه بین سرمایۀ اجتماعی و فرهنگی با مسؤولیت‌پذیری زیست‌محیطی بر مبنای مفهوم سرمایه در اندیشۀ بوردیو است. روش مطالعه: این پژوهش به روش پیمایشی با جامعۀ آماری شهروندان 15 ساله و بیشتر شهر یاسوج اجرا شده است. حجم نمونه مبتنی بر فرمول کوکران و بر اساس واریانس محاسبه شده از پیش‌آزمون و با 95 درصد اطمینان، 323 نفر تعیین شد. اعتبار پرسش­نامه نیز از نوع صوری و پایایی آن با استفاده از آلفای کرونباخ اندازه­‌گیری شد. یافته‌ها: نتایج تحقیق نشان داد که بین سرمایۀ اجتماعی و سرمایۀ فرهنگی تجسم‌­یافته با مسؤولیت‌پذیری زیست­‌محیطی رابطۀ معناداری وجود دارد. بین متغیرهای زمینه‌­ای (جنسیت، تحصیلات، وضعیت اشتغال، وضعیت تأهل) با مسؤولیت‌­پذیری زیست‌­محیطی رابطۀ معناداری وجود ندارد. مدل‌یابی معادلۀ ساختاری نشان داد که 44 درصد از واریانس متغیر مسؤولیت‌­پذیری زیست‌­محیطی توسط متغیرهای سرمایۀ اجتماعی (با تأثیر بیشتر) و سرمایۀ فرهنگی تبیین می­شود. نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های این پژوهش و نظریۀ بوردیو، هرچه سرمایۀ اجتماعی و فرهنگی شهروندان بیشتر باشد مسؤولیت‌پذیری زیست‌محیطی مطلوب‌تری دارند. در شهر یاسوج به دلیل التزام به روابط و پیوندهای قومی و طایفه‌ای، برخورداری از سرمایۀ اجتماعی در قالب حمایت اجتماعی در شبکه‌های ارتباطی نقش بسیار مؤثری در ترغیب مردم به رفتارهای مسؤولانۀ زیست‌محیطی دارد. بنابراین، در راستای آموزش­‌های نظری و عملی افراد در رفتارهای مسؤولانۀ زیست­‌محیطی با استفاده از خود شهروندان، صدور مجوز فعالیت به سازمان‌های مردم‌نهاد در حیطۀ محیط‌زیست با حداقل دخالت دولت، برگزاری کارگاه­‌ها و همایش­‌ها و اجتماعات عمومی، تقویت پل­‌های ارتباطی بین مردم و سازمان‌های مسؤول در حوزۀ محیط‌زیست به‌ویژه از طریق فضای مجازی، تقویت ارتباطات و اعتمادسازی بین مردم و سازمان‌های غیردولتی از جمله نهادهای مذهبی و آموزش خانواده‌­ها از طریق مدارس پیشنهاد می‌شود.