ناپایداری پایدار؛ روایتی زنانه از موجهای مهاجرتی در شهر یزد
نویسندگان
1 دانشآموختۀ کارشناس ارشد، گروه جمعیتشناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
2 دانشیار، گروه جامعهشناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
3 دانشیار، گروه جمعیتشناسی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.
doi
10.22080/ssi.2023.25678.2121چکیده
اهداف: کشور ایران در چند دهۀ اخیر مهاجرتهای داخلی گستردهای را تجربه کرده و این روند مهاجرتی در بعد بین استانی همچنان در حال افزایش است. این مهاجرتها با چالشهای وسیعی در مناطق کشور همراه بوده است. از این رو پژوهش حاضر به دنبال روایتی زنانه از موجهای مهاجرتی است. موجهاییکه بهواسطۀ ناپایداری دوسویه در مناطق مهاجرفرست و مهاجرپذیر شکل میگیرند. روش مطالعه: روش پژوهش حاضر، کیفی و از رویکرد نظریۀ زمینهای استفاده شده است. مشارکتکنندگان، 21 نفر از زنان مهاجر به شهر یزد از استانهای مختلف کشور بودهاند که به صورت هدفمند و به شیوۀ نمونهگیری نظری انتخاب شدهاند. ابزار گردآوری دادهها مصاحبۀ نیمهساختاریافته و تحلیل دادهها به شیوۀ کدکذاری باز، محوری و گزینشی انجام گرفته است. یافتهها: یافتههای پژوهش حاضر از وجود ناپایداری پایدار در چرخۀ مهاجرت داخلی کشور خبر میدهد. بسترهای مهاجرفرست بر اثر ناکارآمدی سیاستهای منطقهای با ناپایداری گسترده روبهرو بوده که زمینهساز مهاجرتهای وسیع گروهی از این مناطق شده است. از سوی دیگر ناکارآمدی سیاستها در مناطق مهاجرپذیر در جذب درست و متناسب جمعیت مهاجر سبب برهمخوردن تعادل بین جمعیت و منابع شده و بسترهای این مناطق نیز با ناپایداریهای شدید در ابعاد گوناگون مواجه کرده است. نتیجهگیری: عدم توجه به ناپایداری برخاسته از مهاجرتهای کنترلنشده و فقدان مداخلۀ بههنگام و مناسب دولت سبب شگلگیری موج جدید مهاجرت از مناطق مهاجرپذیر میشود و این مناطق را به بسترهای جدید مهاجرفرست تبدیل میکند که در این مسیر اولویت با افراد با سرمایههای انسانی و اقتصادی بیشتر جهت حرکت به سوی کلانشهرهای توسعهیافتهتر است. از این رو این مسیر نیازمند رصد دقیقتر و مدیریت و سیاستگذاری کارآمدتر است.
