بررسی الگوی ساختاری رابطه بین رفتارهای پرخطر و مکانیزمهای دفاعی با میانجیگری دشواری در تنظیم شناختی هیجان در دانش آموزان دوره متوسطه دوم
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.
2 استادیار گروه روانشناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.
3 دانشیار، گروه روانشناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران
doi
چکیده
هدف: رفتارهای پرخطر در نوجوانان موجب مشکلات شخصی، اجتماعی، اقتصادی و احتمالاً مرگ و میر ناشی از حوادث، خشونت و جنایت میشود. هدف از این پژوهش بررسی الگوی ساختاری رابطه بین رفتارهای پرخطر و مکانیزمهای دفاعی با میانجیگری دشواری در تنظیم شناختی هیجان دانشآموزان دوره متوسطه دوم بود.مواد و روش ها: روش پژوهش همبستگی از نوع مدلسازی معادلات ساختاری بود. جامعهآماری پژوهش را تمامی دانش آموزان دوره متوسطه دوم مدارس دولتی شهر تهران درسال تحصیلی1400-99 تشکیل دادند؛ که از میان آنها 250نفر با روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای انتخاب؛ و با استفاده از پرسشنامههای رفتارهای پرخطر (احمدپورترکمان، 1390)، مکانیزمهای دفاعی (اندروز وهمکاران، 1394)، و مقیاس دﺷﻮاری ﺗﻨﻈﯿﻢ ﻫﯿﺠﺎنی (گرتز و رومئر، 2004) مورد ارزیابی قرار گرفتند. به منظور تحلیل دادهها، علاوه بر شاخصهای آمار توصیفی از معادلات ساختاری در سطح معناداری 01/0 در نرمافزارهای 23-SPSS و 3PLS استفاده شد. یافتهها: اثرمستقیم و منفی مکانیزم رشدیافته (001/0> P و380/0-= β) و مکانیزم رشد نایافته (001/0>P و400/0= β) بر رفتارهای پرخطر معنادار بود. اثر غیرمستقیم مکانیزم رشد یافته(059/0-=β) از طریق دشواری در تنظیم شناختی هیجان بر رفتارهای پرخطر معنادار بود. اثر غیرمستقیم مکانیزم روانرنجور (001/0>P و 075/0=β) از طریق دشواری در تنظیم شناختی هیجان بر رفتارهای پر خطر معنادار بود. نتایج شاخصهای نیکویی برازش نشان داد مدل دارای برازش نسبی بود. (30/0=R2a و 28/0=Q2 و 21/0=GOF).نتیجهگیری: براساس یافتههای پژوهش مدل ساختاری پژوهش با دادههای گردآوری شده برازش دارد و برای تبیین رفتارهای پرخطر نوجوانان میتوان از متغیر مکانیزم های دفاعی با میانجیگری دشواری در تنظیم شناختی هیجان استفاده کرد.