مؤلفه‌های اثرگذار بر کارآیی فنی جوکارآن آبی در شهرستان اسدآباد

نویسندگان

1 نویسندة مسئول و استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه سید‌جمال‌الدین اسدآبادی، اسدآباد، ایران

2 دانشجوی دکتری اقتصاد کشاورزی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

doi
10.30490/aead.2023.355788.1377
چکیده

با توجه به اهمیت راهبردی تولید جو در بخش دامی کشور، مطالعه حاضر با هدف تحلیل کارآیی فنی جوکارآن آبی شهرستان اسدآباد و تعیین مؤلفه‌های مختلف اثرگذار بر آن با رویکرد تحلیل پوششی داده‌ها (DEA) و به‏کارگیری الگوی رگرسیونی توبیت صورت گرفت. اطلاعات مورد نیاز به روش طبقه‌بندی تصادفی و تکمیل 180 پرسشنامه در سال زراعی 99-1398 جمع‌آوری شد. نتایج مطالعه نشان داد که میانگین کارآیی فنی، مدیریتی و مقیاس، به‌ترتیب، 3/79، 5/82 و 1/96 درصد است و  63 درصد کشاورزان شهرستان در بازده افزایشی نسبت به مقیاس، 25 درصد در بازده کاهشی و تنها دوازده درصد در مقیاس بهینه (بازده ثابت نسبت به مقیاس) فعالیت می‌کنند و از این‏رو، پیشنهاد افزایش مقیاس تولید در راستای افزایش کارآیی منطقی به‌نظر می‌رسد؛ همچنین، بیشترین اثرگذاری معنی‏دار در کارآیی فنی و مدیریتی، به‌ترتیب، مربوط به متغیرهای تجربه، تحصیلات سرپرست خانوار، تعداد قطعات زمین و تنوع کشت و در کارآیی مقیاس، به‌ترتیب، مربوط به متغیرهای تعداد قطعات زمین، مالکیت تراکتور و ادوات کشاورزی و تحصیلات سرپرست خانوار بوده، که حاکی از نقش پررنگ و اهمیت بالای این متغیرها در بهبود کارآیی تولید است. بنابراین، اتخاذ سیاست‌هایی برای یکپارچه‌سازی و جلوگیری از خرد و پراکنده شدن اراضی نظیر تشویق به فعالیت‌های گروهی و ایجاد شرکت‌های تعاونی تولید، اعطای تسهیلات به‏منظور مکانیزه کردن مزارع، ارائه آموزش‌های مناسب و کاربردی به کشاورزان و بالا بردن سطح سواد کشاورزی، انتقال تجارب کشاورزان پیشرو به کشاورزان کم ‏تجربه و همچنین، تشویق به متنوع‌سازی کشت محصولات زراعی در افزایش کارآیی فنی تولید محصول جو بسیار ضروری است.