فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اهداف: مصرف و مصرف فرهنگی از پدیده‌های مهم جامعۀ معاصر است که ضمن تأثیرپذیری از عوامل مختلف فردی و اجتماعی، ابعاد مختلف زندگی افراد را متأثر می‌کند. بسیاری از صاحب‌نظران، مصرف و مصرف فرهنگی را متأثر از طبقۀ اجتماعی و نیز معرفی برای آن می‌دانند. برخی مطالعات، به‌ویژه در دنیای مدرن علاوه بر طبقه، ویژگی‌های فردی و فردیت را نیز عامل مهم تعیین‌کنندۀ مصرف و مصرف فرهنگی دانسته‌‌اند. هدف این مقاله بررسی میزان و نوع مصرف فرهنگی شهروندان تهرانی و عوامل مؤثر بر آن با تأکید بر دو رویکرد فوق است. روش مطالعه: روش مقاله، پیمایش و ابزار گردآوری داده‌ها پرسش‌نامه بوده است. پاسخ‌گویان550 نفر از شهروندان 15 تا 75 سال مناطق 22 گانۀ شهر تهران بوده که با نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای، انتخاب و با آنان مصاحبه انجام شده است. یافته‌ها: نتایج تحقیق نشان می‌دهد هم فردیت و هم طبقۀ افراد با میزان و نوع مصرف فرهنگی آن‌ها رابطه دارند؛ اما رابطۀ آن‌ها در کالاهای فرهنگی مختلف متفاوت است. در کل متغیرهای مدرن- سنتی بودن، تمایلات فرهنگی، طبقه، سکولار- دین‌دار و تمایلات اجتماعی با مصرف فرهنگی (688/0=R) همبستگی چندگانه دارند و می‌توانند (461/0 = R2) از تغییرات مصرف فرهنگی را تبیین نمایند. بیشترین وزن به متغیرهای تمایلات فرهنگی، مدرن - سنتی بودن و پس از آن طبقه تعلق دارد. نتیجه‌گیری: معادلۀ رگرسیون بینش نظری مقاله را که مدعی است مصرف فرهنگی به طور هم‌زمان از فردیت و طبقۀ افراد متأثر است، تأیید می‌کند. بنابراین نتایج نشان می‌دهد که هم متغیر طبقه و هم فردیت هر دو بر مصرف فرهنگی تأثیرگذار است؛ اما وزن آن‌ها در مورد کالاهای فرهنگی متفاوت است.