فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی رفتار درمانی عقلانی-هیجانی و مصاحبه انگیزشی بر سبک‌های تصمیم‌گیری در افراد دارای اختلال سوء‌مصرف مواد افیونی انجام شد.مواد و روش‌ها: طرح پژوهش، تمام آزمایشی از نوع پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل تمام مردان دارای اختلال سوء‌مصرف مواد افیونی نسیم ‌شهر بود که در سال 1397 به مراکز درمان سوء‌مصرف مواد در این شهر مراجعه نمودند که از بین آن‌ها نمونه‌ای به حجم 45 نفر با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شد. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه سبک‌های تصمیم‌گیری عمومی (اسکات و بروس، 1995) استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون‌های تحلیل کوواریانس چندمتغیری و تک متغیری و با استفاده از نرم افزار SPSS در سطح معناداری 0.05 انجام شد.یافته‌ها: نتایج آزمونِ تحلیل کوواریانس چندمتغیری و تک‌متغیری نشان داد که رفتار درمانی عقلانی-هیجانی بر افزایش سبک تصمیم‌گیری عقلانی و کاهش استفاده از سبک‌های اجتنابی، آنی و وابستگی در افراد دارای اختلال سوء‌مصرف مواد افیونی مؤثر بود و بر سبک شهودی تأثیری ندارد. همچنین مصاحبه انگیزشی بر سبک‌های تصمیم‌گیری شهودی و عقلانی افراد دارای اختلال سوء‌مصرف مواد افیونی مؤثر نیست؛ اما بر کاهش استفاده از سبک‌های اجتنابی، آنی و وابستگی مؤثر است. همچنین روش رفتار درمانی عقلانی هیجانی بر سبک عقلانی افراد دارای اختلال سوء‌مصرف مواد افیونی مؤثرتر از روش مصاحبه انگیزشی است. در سبک‌های اجتنابی، آنی، وابستگی و شهودی نیز تفاوتی بین دو روش وجود نداشت (P<0.05).نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج، رفتار درمانی عقلانی-هیجانی تفکر منطقی و سازماندهی ادراک و تفکر، بر سبک تصمیم‌گیری عقلانی تأثیر مثبت گذاشته و باعث کاهش به‌کارگیری سبک‌های اجتنابی، آنی و وابستگی می‌شود.