بهینه سازی شرایط استخراج ترکیبات فنولی و آنتی اکسیدانی از چغندر قرمز توسط اولتراسونیک
نویسندگان
1 دانشیار، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران
doi
10.48311/fsct.2026.83395.0چکیده
ریشه چغندر قرمز (Beta vulgaris rubra) یک ماده خام مهم گیاهی است که اثر مثبت اثبات شده در بدن انسان دارد. ریشه چغندر حاوی مقدار زیادی آنتی اکسیدان، ویتامینها، فیبر و رنگ های طبیعی است. ریشه چغندر قرمز همچنین غنی از ترکیبات فنولی است که خواص آنتیاکسیدانی دارند. در این تحقیق اثر متغیرهای pH (3-5)، دما (15-25 درجه سانتی گراد) و زمان استخراج (10-20 دقیقه) بر میزان مواد جامد محلول، ترکیبات فنولی و فعالیت آنتیاکسیدانی عصاره حاصل از چغندر قرمز بررسی شد. استخراج از چغندر قرمز با استفاده حلال آب:اتانول با نسبت 1:1 انجام شد. از امواج اولتراسوند با شدت 75 درصد و فرکانس kHz37 برای تسهیل فرآیند استخراج استفاده گردید. داده ها با استفاده از نرم افزار دیزاین اکسپرت و روش بهینه سازی سطح پاسخ آنالیز شدند. نتایج نشان داد که با افزایش pH و زمان استخراج مقادیر مواد جامد محلول کل، فنولها و فعالیت آنتی اکسیدانی نیز افزایش مییابد. همچنین افزایش دما تا 20 درجه سانتیگراد مقادیر این پاسخها را افزایش داد اما دماهای بالاتر از 20 درجه سانتیگراد باعث کاهش در این مقادیر شد. نتایج تجربی به دست آمده در شرایط بهینه پیشنهادی توسط نرم افزار با نتایج پیشبینی شده توسط مدل تفاوت معنیداری نداشت (P < 0/05).