بهینه سازی شرایط استخراج ترکیبات فنولی و آنتی اکسیدانی از چغندر قرمز توسط اولتراسونیک

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران

doi
10.48311/fsct.2026.83395.0
چکیده

ریشه چغندر قرمز (Beta vulgaris rubra) یک ماده خام مهم گیاهی است که اثر مثبت اثبات شده در بدن انسان دارد. ریشه چغندر حاوی مقدار زیادی آنتی اکسیدان، ویتامین­ها، فیبر و رنگ های طبیعی است. ریشه چغندر قرمز همچنین غنی از ترکیبات فنولی است که خواص آنتی­اکسیدانی دارند. در این تحقیق اثر متغیرهای pH (3-5)، دما (15-25 درجه سانتی گراد) و زمان استخراج (10-20 دقیقه) بر میزان مواد جامد محلول، ترکیبات فنولی و فعالیت آنتی­اکسیدانی عصاره حاصل از چغندر قرمز بررسی شد. استخراج از چغندر قرمز با استفاده حلال آب:اتانول با نسبت 1:1 انجام شد. از امواج اولتراسوند با شدت 75 درصد و فرکانس kHz37 برای تسهیل فرآیند استخراج استفاده گردید. داده ها با استفاده از نرم افزار دیزاین اکسپرت و روش بهینه سازی سطح پاسخ آنالیز شدند. نتایج نشان داد که با افزایش pH و زمان استخراج مقادیر مواد جامد محلول کل، فنول­ها و فعالیت آنتی اکسیدانی نیز افزایش می­یابد. همچنین افزایش دما تا 20 درجه سانتی­گراد مقادیر این پاسخ­ها را افزایش داد اما دماهای بالاتر از 20 درجه سانتی­گراد باعث کاهش در این مقادیر شد. نتایج تجربی به دست آمده در شرایط بهینه پیشنهادی توسط نرم افزار با نتایج پیش­بینی شده توسط مدل تفاوت معنی­داری نداشت (P < 0/05).