جلوگیری از رشد قارچ آسپرژیلوس فلاووس در پسته تازه با استفاده از پوشش خوراکی بر پایه کربوکسی متیل سلولز/ژل آلوئه‌ورا حاوی اسانس گیاه آویشن و مرزه

نویسندگان

1 گروه علوم و صنایع غذایی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران

2 مرکز تحقیقات بیوتکنولوژی گیاهی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران

3 مرکز تحقیقات بیوتکنولوژی گیاهی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران

doi
10.48311/fsct.2026.83867.0
چکیده

ایران از بزرگترین صادرکننده‌های پسته در جهان است. پسته یکی از محصولات با ارزش صادراتی است که بسیار مستعد به آلودگی به قارچ آﺳﭙﺮژیﻠﻮس ﻓﻼووس می‌باشد. در این راستا مطالعات نشان داده است که پوشش‌های خوراکی کارایی بسیار زیادی جهت جلوگیری از آلودگی قارچی پسته، تولید آفلاتوکسین و در نتیجه افزایش عمر انبارمانی آن دارند. هدف از این پژوهش بررسی تاثیر پوشش خوراکی بر پایه کربوکسی متیل سلولز و آلوئه‌ورا حاوی اسانس مرزه و آویشن شیرازی بر تولید آفلاتوکسین توسط قارچ آﺳﭙﺮژیﻠﻮس ﻓﻼووس، افت وزن، میزان چربی و پروتئین نمونه‌ها طی دوره نگهداری بود. همچنین خاصیت ضد قارچی غلظت‌های مختلف اسانس مرزه، آویشن و آلوئه‌ورا و همچنین تاثیر سینرژیستی آنها بر آﺳﭙﺮژیﻠﻮس ﻓﻼووس بررسی شد. نتایج نشان داد که اسانس‌های مرزه و آویشن در غلظت ppm 1000 و ژل آلوئه‌ورا در غلظت 20 درصد به‌طور معنی‌داری مانع از رشد قارچ آسپرژیلوس فلاووس شدند. بیشترین میزان جلوگیری از افت وزن، کاهش میزان چربی، کاهش میزان پروتئین نمونه‌ها طی دوره 30 روز نگهداری به ترتیب با پوشش‌دهی با آلوئه‌ورا و آویشن، پوشش دهی با کربوکسی متیل سلولز و آویشن و پوشش دهی با آلوئه‌ورا و کربوکسی متیل سلولز مشاهده شد. پوشش دهی نمونه‌ها با استفاده از کربوکسی متیل سلولز 1%  و ژل گیاه آلوئه ورا با غلظت 20% حاوی اسانس گیاهان مرزه و آویشن با غلظت  ppm1000 به طور معنی داری مانع از آلودگی نمونه‌ها به آفلاتوکسین‌های B1 و B2 تا روز 40 نگهداری شد. با توجه به نتایج استفاده از پوشش خوراکی بر پایه کربوکسی متیل سلولز و آلوئه‌ورا حاوی اسانس مرزه و آویشن راهکاری مناسب جهت افزایش عمر ماندگاری پسته و جلوگیری از آلودگی قارچی آن و تولید آفلاتوکسین می‌باشد.