بررسی خصوصیات فیزیولوژیکی جمعیت‌های علف باغ (Dactylis glomerata) تحت رژیم‌های متفاوت رطوبتی

نویسندگان

1 گروه زراعت و اصلاح نباتات ، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج ، ایران

2 استادیار، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران

3 استاد، موسسه تحقیقات جنگل‏ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

4 گروه زراعت و اصلاح نباتات ، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج ، ایران

5 گروه زراعت و اصلاح نباتات ، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج ، ایران

doi
10.22092/ijrdr.2022.127636
چکیده

علف باغ (Dactylis glomerata) نقش مهمی در احیاء مراتع و ایجاد چراگاه و تولید علوفه دارد، ازاین‌رو برای ارزیابی عملکرد شاخساره و خصوصیات فیزیولوژیکی، 12 جمعیت علف باغ در سه شرایط متفاوت رطوبتی (تیمار 90 درصد، 70 درصد و 50 درصد ظرفیت زراعی در طول فصل رشد) به‌صورت گلدانی در قالب طرح کاملاً تصادفی با 3 تکرار کشت و صفات وزن شاخساره، محتوای کلروفیل، کاروتنوئید، پروتئین، پرولین، کاتالاز، پراکسیداز و سوپراکسید دیسموتاز ارزیابی شدند. نتایج تجزیه واریانس تنـوع معنی‌داری را برای صفات در بین جمعیت‌ها نشان داد. جمعیت‌های کرج برای کلروفیل a و کل، زنجان برای کلروفیل b و کاروتنوئید، امریکا برای پراکسیداز و کاتالاز، بانک‌ژن برای سوپراکسید دیسموتاز، مرند برای پروتئین محلول، کرج و زنجان برای پرولین برتر بودند و جمعیت‌های ملایر، امریکا، بانک‌ژن و کرج بیشترین وزن شاخساره را داشتند. بیشترین وزن شاخساره و محتوای کلروفیل در سطح رطوبتی 90 درصد ظرفیت زراعی مشاهده شد که با افزایش شدت تنش به‌صورت معنی‌داری کاهش یافتند. بیشترین میزان کاروتنوئید و پراکسیداز در سطح رطوبتی 70 درصد مشاهده شد و با افزایش تنش کاهش معنی‌دار داشتند و در نهایت کمترین محتوای آنزیم‌های سوپراکسید دیسموتاز، کاتالاز و محتوای پرولین و پروتئین محلول در سطح 90 درصد ظرفیت زراعی مشاهده شد که با افزایش شدت تنش به‌طور معنی‌داری افزایش یافتند. جمعیت‌ها بر اساس تجزیه خوشه‌ای در 3 گروه متمایز قرار گرفتند. گروه اول شامل پنج جمعیت بود که وزن شاخساره خشک و خصوصیات فیزیولوژیکی برتری داشتند. گروه دوم شامل شش جمعیت‌ بود که نسبت به گروه قبل در رده دوم قرار گرفتند و در نهایت گروه سوم دارای یک جمعیت بود که تظاهر ضعیفی نشان داد. در مجموع با توجه به بررسی‌های آماری روی صفات مورد بررسی، جمعیت‌های بانک‌ژن، مرند، زنجان، کرج، امریکا و ملایر در شرایط متفاوت رطوبتی برتر بودند و بـه‌عنـوان مـواد ژنتیکی مناسب برای احیای مراتع یا برنامه‌های اصلاحی معرفی شدند.