بررسی رویکرد برنامه هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران به داده‌ها و اطلاعات آب

نویسندگان

1 پژوهشکده مطالعات و تحقیقات منابع آب، مؤسسه تحقیقات آب، تهران، ایران.

2 پژوهشکده مطالعات و تحقیقات منابع آب، مؤسسه تحقیقات آب، تهران، ایران.

doi
10.22059/jwim.2025.395783.1232
چکیده

وضعیت ناپایدار منابع آب در ایران، بازنگری اساسی در سیاست‌گذاری‌ها و قوانین حاکم بر مدیریت منابع آب را ضروری ساخته است. مقاله حاضر به بررسی رویکرد قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران نسبت به داده‌ها و اطلاعات آب پرداخته و نقش این داده‌ها را در حکمرانی مؤثر منابع آب کشور تحلیل می‌کند. هدف از این پژوهش، ارزیابی مفاد فصل هشتم این قانون با تمرکز بر مدیریت داده‌محور منابع آب، بهبود بهره‌وری، حفاظت از اکوسیستم‌های آبی و افزایش شفافیت است. در این قانون، بر ایجاد سامانه ملی پایش و حسابداری آب، استفاده از ابزارهای هوشمند، توسعه فناوری‌های نوین سنجش از دور و تولید ترازنامه دقیق منابع و مصارف آب تأکید شده است. هم‌چنین نقش مؤثر داده‌ها در سیاست‌گذاری، تعرفه‌گذاری، دیپلماسی آب و مشارکت محلی از طریق تشکل‌های بهره‌برداران به‌صورت ویژه مطرح شده است. نتایج تحلیل‌ها نشان می‌دهد که اجرای موفق این قانون نیازمند زیرساخت‌های فنی، هماهنگی میان دستگاه‌های متولی، آموزش نیروی انسانی و نظارت مستمر بر اجرای مفاد آن است. به‌عبارت دیگر، اگرچه این قانون گامی مهم به‌سوی مدیریت هوشمند و پایدار منابع آب تلقی می‌شود، اما تحقق اهداف آن منوط به رفع چالش‌های اجرایی، تأمین منابع مالی و به‌کارگیری فناوری‌های نوین در جمع‌آوری و تحلیل داده‌ها خواهد بود.