تاثیر شاخصهای کلان اقتصادی بر نرخ خام ازدواج استانهای کشور در بازه زمانی 1390- 1400
نویسندگان
1 استادیار جمعیتشناسی، پژوهشکده آمار ایران، تهران، ایران
2 دانشیار جامعهشناسی، گروه تاریخ و جامعهشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
3 استادیار جامعهشناسی، گروه تاریخ و جامعهشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
doi
10.22080/ssi.2023.25248.2096چکیده
اهداف: ازدواج، قراردادی اجتماعی بوده و مبنی بر عرف، قانون و مذهب هر جامعهای تعیین میشود. بنیان شکلگیری و پایداری نهاد خانواده، بستگی به فرهنگ ازدواج دارد. تمایل به ازواج در جامعه ایرانی با گذار از جهان سنتی به مدرنیته، تغییرات ارزشی- هنجای، تحول از نظام خانواده گسترده به هستهای و همچنین سبک زندگی نوین؛ روند کاهشی داشته است. هدف اصلی تحقیق مطالعه تأثیر شاخصهای کلان اقتصادی بر نرخ ازدواج در استانهای کشور طی بازه زمانی 1390-1400 است. روش مطالعه: روش تحقیق این پژوهش اسنادی و بر پایۀ تحلیل ثانویه است. یافته ها: نتایج نشان میدهد که امروزه ازدواج کنشی عقلانی - عاطفی بوده و در اثر فشارهای اقتصادی؛ بعد عقلانی آن نقش تعیینکننده در نرخ و میزان ازدواج دارد. افزایش آمارهای طلاق؛ فشارهای مالی بر زندگی زوجین؛ بیثباتی اقتصادی؛ فضای کسبوکار نامساعد و ناپایدار به کنشهای محتاطانه (سود- زیان، کنش مبادلهای، گریز از زیان اقتصادی-اجتماعی) در مسئله ازدواج شده است و در نتیجه با در دهه 90 (فاصله زمانی 1390-1400) همزمان با افزایش ضریب جینی، نرخ تورم و بیکاری و همچنین کاهش نرخ مشارکت اقتصادی ) در کنار آگاهی جامعه از شرایط موجود (افزایش طلاق و مهریه سنگین)؛ تمایل به ازدواج کاهشیافته است، نتیجه گیری: انتظار میرود که برای حفظ پنجره جمعیتی جامعه و پایداری نهاد و فرهنگ نظام خانواده ایرانی؛ بهطوری جدی در شاخصهای کلان اقتصادی برنامهریزی و سیاستگذاری علمی بلندمدت صورت بگیرد.
