فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

    یکی از اهداف مهم در مدیریت مراتع، تعیین دقیق و سریع تولید علوفه برای تعیین ظرفیت‌‌ چراست. در این پژوهش، ارتباط بین تولید علوفه به‌‌عنوان متغیر وابسته و ویژگی‌‌های ‌مورفولوژیکی، به‌‌عنوان متغیرهای‌‌ مستقل بررسی شد. بدین‌منظور دو واحد مطالعاتی قرق و غیرقرق، در مراتع کوهستانی نازلوچای ارومیه انتخاب شد. در هر یک از آنها، ویژگی‌‌های ‌‌مورفولوژیکی گونه Artemisai aucheri به‌‌عنوان تنها گونه بوته‌‌‌ای غالب که بیش از 50 درصد سهم ترکیب گیاهی مراتع منطقه را شامل می‌‌شود، در داخل 60 پلات یک مترمربعی مستقر در امتداد شش ترانسکت 100 متری، در تیرماه 1396 اندازه‌‌گیری شد. پس از قطع رشد سال جاری پایه‌‌ها، وزن ‌‌خشک نمونه‌‌ها تعیین و رابطه رگرسیونی آن با ویژگی‌‌های ‌‌مورفولوژیکی، با استفاده از رگرسیون سلسله‌‌ مراتبی بررسی شد. نتایج نشان داد که برآورد تولید گونه A.aucheri در منطقه قرق که پایه‌‌های گیاهی چرا نشده بودند، با استفاده از مدل رگرسیونی خطی چندگانه، بر اساس قطر‌ ‌متوسط تاج‌‌‌پوشش (D1)، قطر یقه (D2) و ارتفاع (H) امکان‌‌پذیر بود و باRMSE  برابر 05/15 و ضریب ‌‌تبیین 60/0، مدل اعتبارسنجی شد. در منطقه خارج قرق که پایه‌‌های گیاهی در پائیز سال قبل چرا شده بودند، فقط قطر متوسط تاج‌‌پوشش (D1) و ارتفاع (H) با مدل رگرسیونی خطی چندگانه، به‌‌عنوان بهترین مدل با  RMSEبرابر 53/3 و ضریب ‌‌تبیین 52/0 اعتبارسنجی شد. با توجه به کارایی نسبتاً خوب مدل و ارجحیت تلفیق چند ویژگی ‌‌مورفولوژیکی در برآورد تولید، می‌‌توان بیان کرد که تفکیک مدل‌‌ها به داخل و خارج قرق و یا در شرایطی که پایه‌‌ها چراشده و چرا نشده‌‌اند، می‌‌‌‌تواند نقش مؤثری در پایش مراتع، برآورد تولید برای محاسبه ظرفیت ‌‌چرا و ارزیابی شدت بهره‌‌برداری از مرتع ایفا نماید.