ارزیابی قدرت مهارکنندگی عصاره ریزپوشانی شده جلبک سارگاسوم بر اکسیداسیون چربی‌ها در روغن ماهی و میکروارگانیسم‌های پاتوژن

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات و آموزش جهاد کشاورزی، شیراز، ایران

2 گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، مؤسسه آموزش عالی خرد، بوشهر، ایران

3 گروه کشاورزی، مجتمع آموزش عالی میناب، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

4 گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، مؤسسه آموزش عالی خرد، بوشهر، ایران

doi
10.48311/fsct.2026.84059.0
چکیده

در این پژوهش ترکیب بهینه عصاره ریزپوشانی شده جلبک سارگاسوم جهت بهبود پایداری اکسیداتیو روغن ماهی و استفاده به عنوان ترکیب ضد میکروبی مورد بررسی قرار گرفت. با توجه به حساسیت اکسیداتیو روغن ماهی به دلیل ترکیب اسیدچرب خاصی که دارد، استفاده از آنتی‌اکسیدان جهت افزایش مدت ماندگاری آن اجتناب‌ناپذیر است. عصاره ریزپوشانی شده، عصاره خالص و آنتی‌اکسیدان سنتزی (TBHQ) در سه غلظت 0، 25/1 و 5/2 درصد به روغن ماهی افزوده شد و در بازه زمانی 15 روزه مورد بررسی قرار گرفت. از روش سطح پاسخ جهت ارزیابی تاثیر متغیرهای مستقل بر میزان پراکسید و آنیزیدین به عنوان شاخص‌های اکسیداسیون و بهینه‌سازی فرایند استفاده شد. با افزایش زمان ماندگاری میزان اکسیداسیون افزایش و با افزایش غلظت میزان شاخص‌های مورد بررسی کاهش یافت. در انتخاب تیمار بهینه نیز عصاره ریزپوشانی شده جلبک و آنتی‌اکسیدان سنتزی در غلظت 5/2 درصد و زمان 15 روز بهترین شرایط پیشنهادی بودند. همچنین با بررسی اثرات ضدمیکروبی تیمارهای ریزپوشانی شده مشخص شد تیمارهای تهیه شده با ترکیب دیواره کیتوزان و پس از آن تیمار با ترکیب دیواره پروتئین آب پنیر و مالتودکسترین با نسبت 50:50 بیشترین قابلیت ضدمیکروبی را بر علیه باکتری­های بیماری­زای مورد بررسی از خود بروز دادند به گونه­ای که می­توان از این تیمارها به منظور تهیه آنتی بیوتیک­های استاندارد جایگزین بهره جست.