بررسی ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی روغن دانه گوجه فرنگی پیش تیمار شده با امواج مایکروویو

نویسندگان

1 دانشگاه بوعلی سینا

2 دانشگاه بوعلی سینا

3 دانشگاه بوعلی سینا همدان

4 دانشگاه بوعلی سینا

doi
10.48311/fsct.2026.84021.0
چکیده

دانه­های گوجه­فرنگی به روش رسوبی از تفاله جدا و خشک گردیدند. پیش­تیمار دانه­ها با امواج  مایکرویوو (0، 200 و 500 وات) طی زمان­های مختلف (0، 1، 3 و 5 دقیقه) انجام شد. روغن دانه­ها با روش سوکسله و پرس (سرعت 20 دور در دقیقه) استخراج گردید. برخی ویژگی­های فیزیکی (بازده استخراج، ضریب شکست، مولفه­های رنگی، شاخص زردی و ویسکوزیته) و شیمیایی (عدد پراکسید و عدد اسیدی) روغن استحصالی، ارزیابی گردید. پروفایل اسید­های چرب روغن با دستگاه کروماتوگرافی گازی تعیین گردید. تجزیه و تحلیل داده‌ها بر اساس آزمایش فاکتوریل در قالب طرح آماری کاملاً تصادفی در سه تکرار انجام شد. بازده استخراج روغن در روش سوکسله (95/25 درصد) در مقایسه با پرس (15/21درصد) به شکل معنی­داری بیشتر بود (05/0p<). مولفه روشنایی رنگ روغن دانه گوجه فرنگی استخراج شده با روش پرس (16/91) در مقایسه با سوکسله (47/84) بیشتر بود. مولفه زردی (86/58) و شاخص زردی (25/92) رنگ روغن روغن دانه گوجه فرنگی استخراج شده با روش پرس در مقایسه با سوکسله (مولفه زردی  67/66 و شاخص زردی 15/110) بیشتر بود (05/0p<). ویسکوزیته روغن دانه گوجه فرنگی استخراج شده با روش سوکسله (90/46 سنتی پواز) در مقایسه با پرس (66/50 سنتی پواز) بیشتر بود (05/0p<). افزایش توان (500 وات) و زمان (5 دقیقه) پیش­تیمار مایکروویو در هر دو روش استخراج (سوکسله یا پرس)، بازده استخراج، ویسکوزیته و زردی روغن را افزایش و روشنایی آن را کاهش داد (05/0p<). بیشترین راندمان استخراج روغن از دانه گوجه فرنگی (6/35 %) با روش سوکسله و به کمک پیش تیمار مایکروویو دانه‌ها با توان 500 وات و طی 5 دقیقه حاصل شد.  کیفیت روغن دانه گوجه­فرنگی بدون پیش تیمار و استخراج شده با دو روش پرس وسوکسله و پس از پیش­تیمار دانه­ها با امواج مایکروویو (توان 500 وات طی 5 دقیقه) از نظر عدد پراکسید و اسیدی در محدوده مصرف مجاز استاندارد بود.