فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نفوذ آب در خاک‌ با بافت‌های مختلف رفتار متفاوتی دارد، پارامترهای آن تابعی از زمان و مکان بوده و تعداد زیادی اندازه‌گیری‌های مزرعه‌ای نیاز است تا نشان‌دهنده متوسط شرایط مزرعه باشد. اندازه‌گیری سرعت نفوذ آب در مزرعه به‌دلیل هزینه‌بر و زمان‌بربودن، با مدل‌های سرعت نفوذ برآورد می‌شود. برای طراحی سیستم‌های آبیاری و زهکشی، استفاده بهینه از آب و افزایش راندمان آبیاری، باید پارامترهای نفوذ با دقت بالا اندازه‌گیری و واسنجی شوند. هدف این پژوهش، بررسی و مقایسه داده‌های اندازه‌گیری‌شده در مزرعه با استفاده از روش استوانه‌های مضاعف و مقادیر برآوردی از معادله‌های سرعت نفوذ (کوستیاکوف، هورتون، فیلیپ و گرین و امپت)، برای سه نوع بافت خاک، در سه تکرار می‌باشد. برای ارزیابی دقت مقادیر برآوردی از معادلات سرعت نفوذ، از شاخص‌های ریشه میانگین مربعات خطا (RMSE)، میانگین انحراف خطا (MBE) و معیار ناش- ساتکلیف (ENS) استفاده گردید. معادله‌ای که کم‌ترین RMSE و MBE و بالاترین معیار ناش- ساتکلیف را داشته باشد، بهترین معادله برآورد سرعت نفوذ آب برای هر بافت خاک، انتخاب می‌شود. نتایج این پژوهش نشان داد که معادله گرین و امپت با بالاترین معیار کفایت ناش- ساتکلیف و کم‌ترین خطاهای RMSE و MBE، سرعت نفوذ را با دقت بالا و نسبتاً قابل‌قبول با داده‌های اندازه‌گیری‌شده برای خاک‌های شنی لومی، سیلتی لوم و رسی برآورد کرده ‌است. مقادیر برآوردی سرعت نفوذ به‌ترتیب با معادله کوستیاکوف برای خاک سیلتی لوم، معادله هورتون برای خاک شن لومی و معادله فیلیپ برای خاک رسی از دقت لازم برخوردار نبوده است.