بررسی خواص فیزیکی‌شیمیایی و پروفایل اسیدهای چرب روغن گزروغن (مورینگا)

نویسندگان

1 گروه علوم و صنایع غذایی، واحد قوچان، دانشگاه آزاد اسلامی، قوچان، ایران

2 گروه علوم و صنایع غذایی، واحد قوچان، دانشگاه آزاد اسلامی، قوچان، ایران.

doi
10.48311/fsct.2026.84074.0
چکیده

گز روغن یکی از انواع گیاهان دارویی بومی استان سیستان و بلوچستان است که روغن دانه­های آن در گذشته توسط روستاییان مورد استفاده خوراکی قرار می­گرفت. با توجه به وارادتی بودن بخش قابل توجه­ای از روغن، هدف از این تحقیق ارزیابی ویژگی­های فیزیکوشیمیایی و پروفایل اسیدهای چرب گز روغن موجود در منطقه فرنوج استان سیستان و بلوچستان به عنوان منبع روغنی جدید بود. بدین منظور ابتدا روغن دانه های پوست گیری­شده به روش مجاورت با هگزان نرمال استخراج و سپس پروفایل اسیدهای چرب، نقطه ذوب، اندیس یدی، اندیس اسیدی، اندیس صابونی، استرول­­ها، توکوفرول­ها و فنل تام گز روغن(مورینگا) ارزیابی شد. بررسی روغن مورینگا توسط دستگاه کروماتوگرافی گازی نشان داد که مقدار اسیدهای چرب غیر اشباع آن از اسیدهای چرب اشباع بالاتر بود. اسید اولئیک (71%)، اسید چرب غالب در گز روغن بود. نقطه ذوب این روغن (درجه سلسیوس)، اسیدیته (درصدوزنی)، اندیس یدی(گرم/100گرم) و اندیس صابونی(میلی­گرم هیدروکسید پتاسیم بر گرم روغن)  به ترتیب 14 ، 54/1، 73/85  و 12/194 ارزیابی شد. مقدار کل استرول­ها (میلی گرم/کیلوگرم)، توکوفرول­ها(میلی گرم/کیلوگرم) و ترکیبات فنلی تام (میلی گرم گالیک اسید/گرم) این روغن به ترتیب (۱۹۷۷، 165/35،  35/0) اندازه گیری شد. بر مبنای نتایج حاصل از این تحقیق از نظر ترکیب اسید چرب و توکوفرول­ها شباهت زیادی به روغن زیتون دارد و می توان کاربردهایی مشابه آن داشته باشد.