ارزیابی ویژگیهای شیمیایی و اثر ضدقارچی اسانس اسطوخودوس فلسدار (Lavandula sublepidota) بر کپکهای عامل پوسیدگی و فساد میوه توت فرنگی طی انبارمانی
نویسندگان
1 دانشیار، گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.
2 استادیار، گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.
doi
10.48311/fsct.2026.84088.0چکیده
میوه توتفرنگی نسبت به فساد قارچی بسیار حساس است. در این راستا، استفاده از ترکیبات با منشأ طبیعی که دارای فعالیت ضد قارچی بالقوه هستند (مانند اسانسهای گیاهی)، میتواند راهحل مؤثری برای کنترل و پیشگیری از بیماریهای پس از برداشت میوه توتفرنگی باشد. در این مطالعه، فعالیت ضد قارچی اسانس اسطوخودوس فلسدار (Lavandula sublepidota) بر روی گونههای قارچی که باعث پوسیدگی توتفرنگی میشوند، یعنی آسپرژیلوس نایجر، رایزوپوس استولونیفر و بوتریتیس سینهرا، مورد ارزیابی قرار گرفت. ترکیبات شیمیایی، محتوای فنول کل و فلاونوئیدها و فعالیت آنتیاکسیدانی اسانس نیز تعیین شد. اسانس اسطوخودوس فلسدار غنی از لینالول (85/43 درصد) بود. میزان فنول و فلاونوئید کل اسانس به ترتیب mg GAE/g 29/86 و mg QE/g 52/21 بود. اسانس اسطوخودوس فلسدار فعالیت قابلتوجهی در مهار رادیکال آزاد DPPH (53/61 درصد) و ABTS (85/69 درصد) داشت. نتایج ضد قارچی نشان داد که بوتریتیس سینهرا حساسترین گونه قارچی به اسانس بود. قطر هاله عدم رشد در روش دیسک و دیفیوژن آگار برای این سویه به ترتیب 30/13 میلیمتر و 35/14 میلیمتر بود. علاوه بر این، غلظت کمتری از اسانس برای مهار رشد یا کشتن بوتریتیس سینهرا مورد نیاز بود؛ بطوریکه، حداقل غلظت مهارکنندگی و قارچکشی برای این سویه به ترتیب 4 و 128 میلیگرم در میلیلیتر به دست آمد. بر اساس نتایج، اسانس اسطوخودوس فلسدار میتواند به عنوان یک عامل ضد قارچ طبیعی برای جلوگیری از رشد قارچهای بیماریزا بر روی میوه توتفرنگی و افزایش ماندگاری آن استفاده شود.