تغییرپذیری برخی خصوصیات شیمیایی خاک در شرایط مختلف مدیریتی مرتع
نویسندگان
1 استادیار گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی و مرکز پژوهش و توسعه جنگلداری زاگرس شمالی دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
3 دانشیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
doi
10.22092/ijrdr.2022.126760چکیده
مدیریتهای مختلف مراتع ازجمله قرق و اصلاح، میتواند شرایط مناسبی را برای احیای مرتع ایجاد کند. هدف از انجام این پژوهش، بررسی اثر سه مدیریت مختلف قرق، اصلاحی و تحت چرا در مراتع استان کردستان و تأثیر آنها برای برخی خصوصیات خاک است. برای انجام این تحقیق، 25 پلات یک در یک مترمربعی، بهطور تصادفی-سیستماتیک در امتداد دو ترانسکت (240 متر، 120 متر در هر دو جهت عمود و در راستای شیب) در هر منطقه اجرا و در مرکز هر پلات یک نمونه خاک از عمق 15-0 سانتیمتر به همراه درصد لاشبرگ و پوشش گیاهی، درصد خاک لخت و درصد سنگریزه برداشت شد. بنابراین در کل 75 نمونه خاک از سه منطقه برداشت گردید. بعد از خشک کردن نمونههای خاک، برخی پارامترهای شیمیایی خاک در آزمایشگاه تجزیه شد. برای تحلیل دادهها از تجزیه واریانس یکطرفه و برای بررسی ارتباط بین دادهها از آزمون همبستگی پیرسون استفاده گردید. نتایج حاصل نشان داد که تمامی پارامترهای مورد بررسی تفاوت معنیداری را نسبت به هم داشتند، بهطوریکه میزان کربن، نیتروژن، نسبت C/N، فسفر و پتاسیم در منطقه اصلاحی بهترتیب با مقادیر %94/1، %205/0، 48/9، mg/kg288 و mg/kg 129 دارای بیشترین مقدار و در منطقه تحت چرا با مقادیر %25/1، %179/0، 7، mg/kg170 و mg/kg 75 دارای کمترین میزان بود. در حالی که میزان اسیدیته (27/8) و هدایت الکتریکی (174 میکروزیمنس بر سانتیمتر) در منطقه تحت چرا افزایش یافت. همچنین درصد پوشش گیاهی ارتباط مثبت معنیداری با تمامی عناصر بررسی شده خاک (بهجز اسیدیته و هدایت الکتریکی) داشت. درصد خاک لخت و سنگریزه نیز ارتباط منفی معنیداری با عناصر کربن، نیتروژن، فسفر و پتاسیم از خود نشان دادند. در نهایت میتوان گفت مدیریت قرق و عملیات اصلاحی توانسته است اثرهای مثبت معنیداری بر عناصر ضروری گیاه در خاک بگذارد.