طراحی و اعتباریابی پرسشنامه‌ی سنجش مشکلات سمن‌های حوزۀ مسائل اجتماعی

نویسندگان

1 دکتری جامعه‌شناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

3 استاد جامعه شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

4 استادیار، گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه پیام نور، تبریز، ایران

doi
10.22080/ssi.2022.24206.2029
چکیده

چکیدههرچند آمارها نشان از رشد تعداد سمن‌ها در کشور دارد اما این توسعۀ کمی، همراه با توسعۀ کیفی نبوده و در واقعیت، همخوانی بین تعداد سمن‌ها با عملکردشان وجود ندارد و با مشکلات فراوانی در مسیر تحقق اهدافشان دست‌وپنجه نرم می‌کنند. اهداف: هدف پژوهش حاضر در مرحله اول شناسایی مهم‌ترین مشکلات سمن‌های حوزۀ مسائل اجتماعی در شهر تبریز و در مرحلۀ بعد طراحی و اعتباریابی پرسشنامه، جهت رتبه‌بندی این مشکلات است. روش مطالعه: در پژوهش حاضر برای شناسایی مهم‌ترین مشکلات سمن‌ها، از روش مشارکت عملی (کارگاه مسأله‌یابی) استفاده ‌شده که این امر از طریق مشارکت 49 نفر از مدیران سمن‌های حوزۀ مسائل اجتماعی شهر تبریز در سال 1400 حاصل گردید. مجموعه مشکلات ذکرشده توسط مدیران از طریق نرم‌افزار مکس کیودا  مورد تحلیل قرار گرفت که یافته‌ها در قالب 254 گزاره، 18 مقوله فرعی و 4 مقوله اصلی کدگذاری گردید سپس بر اساس گزاره‌های نوشته‌شده توسط خود شرکت‌کنندگان، سنجه‌ها تدوین گردید، درواقع مقولات فرعی، مبنای طراحی سنجه‌های پرسشنامه قرار گرفت. در مرحلۀ بعد برای بررسی پایایی و روایی پرسشنامه، از نرم‌افزار اسمارت پی آل اس  استفاده گردید. یافته‌ها: بنابر نتایج برازش مدل، پرسشنامه طراحی‌شده واجد پایایی و روایی بوده و می‌توان نتایج حاصل از کاربرد آن را معتبر دانست. برای رتبه‌بندی مشکلات، پرسشنامه برای تمامی مدیران سمن‌های حوزۀ آسیب‌های اجتماعی شهر تبریز ارسال گردید. نتیجه‌گیری: نتایج رتبه‌بندی مشکلات سازمان‌های مردم‌نهاد ازنظر مدیران (133 مدیر) نشان داد که مؤلفه‌های 1- نداشتن مکان ثابت و اجاره‌بهای مکان 2- عدم‌وجود فرهنگ کار گروهی در جامعه و اعضا 3- قوانین دست‌وپا گیر و عدم‌وحدت رویۀ دستگاه‌های دولتی 4- کمبود اعتبار و منابع مالی و پرداخت نشدن هزینه‌ها 5- عدم‌آگاهی و آشنایی با فلسفۀ وجودی و ماهیت سمن‌ها در جامعه، به ترتیب مهم‌ترین مشکلات سمن‌های مذکور به‌شمار می‌رود.