فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اجرای سیاست‌های حفاظت از منابع آب و ترویج رفتارهای صرفه‌جویانه نیازمند شناخت عوامل مؤثر بر رفتار مصرف‌کنندگان می‌باشد. با توجه به این‌که بخش کشاورزی بیش‌ترین سهم در مصرف منابع آب را به خود اختصاص داده است، حفاظت و مدیریت بهینه منابع آبی در این بخش دارای اهمیت است. در این راستا، تئوری‌های روان‌شناختی محیطی نقش مهمی در تبیین رفتارها و تصمیم‌های کشاورزان در قبال مصرف آب ایفا می‌کنند. هدف اصلی مطالعه مروری حاضر، شناسایی و طبقه‌بندی تئوری‌های رفتاری به‌کاررفته در حوزه حفاظت از آب و ارزیابی کاربرد هر یک از آن‌ها در تبیین رفتارهای صرفه‌جویانه کشاورزان است. مرور ادبیات در این مطالعه، براساس چارچوب آرسکی و اومالی و هم‌چنین با استفاده از تحلیل کتاب‌سنجی در نرم‌افزار VOSviewer انجام گرفته است. تحلیل مقایسه‌ای تئوری‌های رفتاری موجود نشان می‌دهد که تئوری رفتار برنامه‌ریزی‌شده و نسخه‌های توسعه‌یافته آن، با سهم 2/45 درصد، بیش‌ترین کاربرد را در مطالعات مرتبط با حفاظت از منابع آب داشته‌اند. بررسی روند زمانی مطالعات حاکی از آن است که استفاده از این نظریه در مدیریت منابع آب افزایش‌یافته و رویکردهای نوین در این زمینه بیش‌تر به نقش عوامل اجتماعی و روان‌شناختی پرداخته‌اند. از طرفی تئوری‌های کنش موجه، رفتار بین فردی، پذیرش فناوری و ارزش‌ها-هویت-هنجارهای فردی با کم‌ترین سهم درمجموع 8/4 درصد از سهم مطالعات را به خود اختصاص داده‌اند.