ارزیابی تاثیر زمان و شرایط نگهداری بر ویژگی‌های کیفی و میکروبی دانه کنجد مقاوم به ریزش

نویسندگان

1 استاد یار بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، سازمان تحقیقات آموزش وترویج کشاورزی، گرگان ایران.

2 استاد یار بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی کشاورزی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، سازمان تحقیقات آموزش وترویج کشاورزی، گرگان ایران.

doi
10.48311/fsct.2026.84043.0
چکیده

کنجد یکی از گیاهان دیرینه زراعی و با ارزش است که از نظر ارزش غذایی مقام دوم را پس از روغن زیتون به ­خود اختصاص داده­است. دانه کنجدSesamum indicum L.) )  معمولاّ پس از برداشت به مدت چند ماه در انبار نگهداری می­شوند. شرایط نگهداری دانه بر کمیت وکیفیت روغن استحصالی دانه­ و کیفیت بذری کنجد تاثیر به­سزایی دارد. بنابراین تعیین شرایط مناسب نگهداری و حفظ خصوصیات کیفی روغن و بذر کنجد، به جهت کاهش ضایعات پس از برداشت اهمیت دارد. لذا در این تحقیق نمونه ­هایی از کنجد مقاوم به­ریزش در دو محیط (شرایط محیطی و شرایط سرد با دمای یخچال)، با سه نوع بسته­بندی (بدون بسته­بندی، کیسه پارچه­ای متقالی و کیسه کاغذی ­­لایه ­دار) به مدت دوازده ماه نگهداری شدند و در طی این مدت هر سه ماه یک­بار نمونه برداری و اسیدیته و میزان پراکسید، درصد جوانه زنی و میزان آفلاتوکسین دانه و به روش فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی مورد ارزیابی قرارگرفتند. نتایج نشان داد اثر عامل­های محیط، نوع بسته­بندی و مدت زمان نگهداری و اثرات متقابل بین آنها بر خصوصیات مورد ارزیابی معنی­دار است (0/05>P). با افزایش زمان نگهداری خصوصیات کیفی روغن کاهش یافت، اما آزمون مقایسه میانگین­ها نشان داد این کاهش در شرایط نگهداری سرد (یخچال) و بسته­بندی در کیسه کاغذی تا نه ماه، در کیسه پارچه ­ای تا شش ماه و بدون­ بسته­بندی تا سه ماه معنی­دار نبود (0/05