ارزیابی و تحلیل بیابانزایی با استفاده از روش تحلیل بردار تغییر (منطقه مورد مطالعه: شهرستان قلعهگنج)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مهندسی منابع طبیعی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
2 استاد پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران
3 استاد پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج،ایران
4 دانشیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران
5 استادیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، ایران
6 استاد دانشگاه زوریخ، سوئیس
doi
10.22092/ijrdr.2022.126004چکیده
بیابانزایی به عنوان یک تهدید جدی برای محیطهای خشک و نیمهخشک و حتی نیمهمرطوب در چند دهه اخیر محسوب شده و مانع اصلی توسعهپایدار جهانی است، در نتیجه نظارت بر روند تغییرات آن از اقدامات ضروری محسوب میشود. یکی از روشهای مقرون به صرفه، اغلب رایگان و در دسترس برای نظارت بر تغییرات این مناطق استفاده از سنجش از دور و سامانه اطلاعات جغرافیایی است. در این مطالعه با استفاده از روش تحلیل بردار تغییر اقدام به ارزیابی و تحلیل شدت بیابانزایی در بخشی از شهرستان قلعهگنج در جنوب استان کرمان پرداخته شدهاست. بدین منظور ابتدا در گوگل ارث انجین از باندهای تصاویر لندست 8 در دو بازه زمانی 2014 (دوره زمانی اول) و بازه زمانی2020 (دوره زمانی دوم) برای ماههای اسفند و فروردین استفاده شدهاست. تصحیحات لازم روی آنها اعمال و برای هر دو دوره به صورت جداگانه میانگینگیری و سپس شاخصهای EVI و BSI محاسبه شدهاست. در مرحله بعد با استفاده از این دو شاخص و روش تحلیل بردار تغییر در محیط نرمافزار GIS، به تعیین بزرگی تغییرات و جهت تغییرات بیابانزایی در منطقه مورد پرداخته شده است. دستاورد پژوهش حاضر گویای غالبیت روند احیای منطقه در طی سالهای مورد مطالعه می باشد و نتایج کلی حاکی ازین امر است که توسعه کشاورزی و در کنار آن تغییر کاربری اراضی بیشترین تاثیر را بر شاخصهای پایش و روند بیابانزایی در منطقه داشتهاند؛ بدین صورت که شاهد تخریب اراضی در اطراف مناطق مسکونی هستیم و از سویی رابطه تنگاتنگی بین فعالیتهای کشاورزی و مناطق احیایی در منطقه وجود دارد.