ارزیابی توالی ثانویه کانون‌های گرد و غبار خوزستان با استفاده از گروه‌های عملکردی (PFTs) تحت شیوه‌های مختلف کشت نهال

نویسندگان

1 استادیار پژوهش، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

2 عضو هیات علمی، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

3 پژوهشگر موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

4 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران.

5 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران.

6 پژوهشگر و ناظر موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

doi
10.22092/ijrdr.2022.126007
چکیده

اندازه­گیری تنوع و شناسایی صفات و گروه­های عملکردی گیاهی منطقه و طبقه­بندی آنها علاوه براینکه به شناسایی دقیق توان رویشی منطقه کمک می­کند، به درک ما نسبت به عکس­العمل پوشش گیاهی منطقه به آشفتگی­ها و حضور احتمالی گونه­های مقاوم با صفات مشابه یا مهاجم یاری می­رساند. هدف از این پژوهش بررسی و ارزیابی مقدماتی وضعیت رویشی منطقه، روند تغییرات و ارزیابی توالی ثانویه پوشش گیاهی کانون­های گرد و غبار خوزستان بعد از کشت نهال به شیوه­های مختلف بود. برای تحقق این هدف از شاخص­های تنوع گونه­ای و گروه­های عملکردی (PFTs) استفاده شد. برای ارزیابی تغییرات پوشش گیاهی منطقه با پیمایش صحرایی، تعداد 15 ترانسکت 100 متری با فواصل 50 متری بصورت تصادفی- سیستماتیک انتخاب ­شد. با توجه به یکنواختی ترکیب گونه­های گیاهی و نبود عوارض محیطی در مجموع 180 پلات ثابت به ابعاد 1 متر مربع نصب گردید. نتایج تحقیق اخیر در سه منطقه کانون گرد و غبار جنوب شرق اهواز نشان داد در مناطق انتخابی شیوه­های متنوع آبیاری به همراه بارندگی­ها سبب تغییرات محسوسی در افزایش درصد پوشش و تعداد گونه بتدریج از سال 1396 تا 1399 گردیده است. گروه­های عملکردی منطقه طویل با آبیاری سطحی (فارو) در سال 1399 نه گروه، در منطقه بگعان با آبیاری تانکری و حفر چاله با بیل مکانیکی هفت گروه و در منطقه حنیطیه  با آبیاری تانکری و حفر چاله هفت گروه عملکردی قابل تشخیص بود. نتایج آنالیز T-تست نیز نشان داد بین متوسط دو مقدار همه شاخص­ها از جمله تنوع شانون و سیمپسون در اسفند سال 1396 و اسفند سال 1399 برای هر سه منطقه مورد بررسی اختلاف معنی داری وجود داشته و شاخص­های تنوع با افزایش تعداد گونه و درصد پوشش در منطقه، سیر صعودی داشته­است.